Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân

Thực hiện Quyết định số 212/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Chương trình hành động quốc gia phổ biến, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến 2010”, Sở Tư pháp đã xây dựng Đề án “Phát huy vai trò của cơ quan và cán bộ tư pháp trong phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn”. 

Cán bộ tư pháp xã Giao Tân (Giao Thủy) trao đổi nghiệp vụ. Ảnh : Xuân Thu

Triển khai thực hiện đề án, Sở Tư pháp đã chọn 30 xã, phường, thị trấn để chỉ đạo điểm, tổ chức các hoạt động: tập huấn nghiệp vụ, cung cấp các kỹ năng cơ bản về phổ biến, giáo dục pháp luật cho tuyên truyền viên pháp luật… Các đơn vị thường xuyên tuyên truyền pháp luật qua hệ thống đài truyền thanh; quản lý, khai thác, sử dụng có hiệu quả tủ sách pháp luật; lồng ghép phổ biến pháp luật thông qua các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “Xóa đói giảm nghèo”, “Đền ơn đáp nghĩa”; tổ chức ký cam kết gia đình, khu phố, thôn xóm không có người vi phạm pháp luật; mở hòm thư, giải quyết, trả lời thắc mắc của nhân dân; chủ động đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, bảo đảm sự ổn định về an ninh trật tự và an toàn xã hội ở khu dân cư…Từ thành công và những kinh nghiệm rút ra trong chỉ đạo điểm, Đề án đã được triển khai đồng loạt ở các xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Trong đó, công tác tập huấn nâng cao năng lực, kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ Tư pháp các cấp và lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên cơ sở ở các xã, phường, thị trấn được tiến hành thường xuyên. Những năm qua, Sở Tư pháp đã thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, kiến thức pháp luật cho đội ngũ báo cáo viên cấp tỉnh, tập huấn pháp luật về khiếu nại, tố cáo, pháp luật về đất đai, Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn cho trưởng ban Tư pháp và công chức tư pháp - hộ tịch ở cả 229 xã, phường, thị trấn; 110 tuyên truyền viên pháp luật là hội viên Hội Cựu chiến binh, 160 thành viên ban chủ nhiệm các câu lạc bộ pháp luật, 517 tổ trưởng tổ hòa giải ở cơ sở… Riêng năm 2010, Sở Tư pháp đã tổ chức tập huấn kiến thức pháp luật chuyên đề về phổ biến, giáo dục pháp luật và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm về đất đai cho gần 10 nghìn tuyên truyền viên pháp luật xã, phường, thị trấn. UBND các huyện, thành phố đã tập huấn bồi dưỡng nâng cao kiến thức pháp luật cho trên 10 nghìn lượt tuyên truyền viên, hòa giải viên, tập trung vào các lĩnh vực pháp luật về hôn nhân gia đình, đất đai, khiếu nại tố cáo, hình sự, dân sự, Pháp lệnh Ưu đãi người có công; Phòng chống ma túy; Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính… và các kỹ năng nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật. Qua đó đã góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, đáp ứng yêu cầu đối với công tác tuyên truyền, hòa giải trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh đó, việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động tư pháp được lồng ghép với hoạt động trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật. Trong 5 năm qua, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh đã trợ giúp pháp lý 4.732 vụ việc cho 4.732 người thuộc đối tượng trợ giúp pháp lý; qua đó đã góp phần tuyên truyền, cung cấp thông tin pháp luật, giải đáp kịp thời các vướng mắc về lĩnh vực pháp luật hình sự, nguyên tắc xử lý các vi phạm hành chính và chế độ đối với người có công…, giúp họ nâng cao hiểu biết pháp luật từ đó tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp; ngăn ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật… Để phục vụ cho công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, từ năm 2006 đến nay, Sở Tư pháp đã biên soạn, phát hành Bản tin Tư pháp ra hàng quý với số lượng gần 37 nghìn cuốn; biên soạn 4 tập (800 cuốn) đề cương tuyên truyền pháp luật phát hành đến các xã, phường, thị trấn; biên soạn, phát hành 11 nghìn tờ gấp về các chuyên đề: đất đai, pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ người tiêu dùng và hơn 700 cuốn “Sổ tay nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở” đến 10 huyện, thành phố. Phối hợp với Báo Nam Định, Đài Phát thanh Truyền hình tỉnh duy trì các trang chuyên, chuyên mục “Pháp luật và đời sống”, “Hỏi đáp pháp luật” nhằm giới thiệu, tuyên truyền nội dung các văn bản pháp luật mới ban hành; cung cấp các thông tin pháp luật; phản ánh gương người tốt việc tốt trong việc chấp hành pháp luật, giải đáp những vướng mắc về pháp luật của cán bộ và nhân dân trong đời sống xã hội.

Những kết quả đã đạt được qua 5 năm thực hiện Đề án “Phát huy vai trò của cơ quan và cán bộ tư pháp trong phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn” trên địa bàn tỉnh đã góp phần nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ tư pháp trong thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo chuyển biến quan trọng về nhận thức pháp luật của nhân dân, từng bước nâng cao dân trí pháp lý, ý thức tôn trọng pháp luật của cán bộ và nhân dân trong tỉnh./.

Trần Văn Trọng