Nâng cao sức chiến đấu của Đảng bộ, tích cực thúc đẩy quan hệ sản xuất mới - (Kỳ 9)

[links()]

(Tiếp theo)

    Thực hiện nghị quyết về nhiệm vụ, phương hướng xây dựng và phát triển công nghiệp do Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ bảy đề ra ngày 26-11-1962, Tỉnh uỷ đã kiểm điểm tình hình và đề ra phương hướng, nhiệm vụ xây dựng và phát triển công nghiệp địa phương. Hội nghị đã nhất trí đánh giá: Nam Định đã căn bản hoàn thành thắng lợi công cuộc cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh và hợp tác hoá thủ công nghiệp (bao gồm cả nghề cá, muối), đã tổ chức được 14 xí nghiệp công tư hợp doanh, đưa 62.271 người (trên 95%) trong diện cải tạo vào 318 hợp tác xã thủ công nghiệp. Đó là một chuyển biến sâu sắc trong đời sống xã hội, căn bản chấm dứt sự bóc lột của giai cấp tư sản, giải phóng được giai cấp công nhân.

    Sau hội nghị, các xí nghiệp đã tích cực phấn đấu cho việc hoàn thành toàn diện kế hoạch năm 1962. Đối với các nhà máy, xí nghiệp trung ương đóng trên địa bàn tỉnh, ngoài việc chủ động sản xuất kinh doanh của đơn vị, Tỉnh uỷ đã kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo thực hiện chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Nhà máy dệt Nam Định đã thay thế phần lớn máy cũ của Pháp bằng máy của Ba Lan, Tiệp Khắc. Phân xưởng tơ tách riêng thành nhà máy độc lập. Nhà máy dệt sáp nhập thêm Nhà máy điện, mở rộng thêm quy mô sản xuất và đổi tên thành Nhà máy Liên hợp dệt Nam Định.

Tự vệ HTX dệt 19 tháng 5 tham gia những trận đánh may bay Mỹ, năm 1965.

    Cuối năm 1962, ngoài các xí nghiệp quốc doanh trung ương đã có 10 xí nghiệp quốc doanh địa phương, công tư hợp doanh hoàn thành vượt mức kế hoạch năm. Tính trung bình, các xí nghiệp trung ương đạt 101%; xí nghiệp địa phương đạt 87% kế hoạch năm (xí nghiệp công tư hợp doanh đạt 101%). Các ngành xây dựng cơ bản, giao thông vận tải, muối, cá cũng hoàn thành kế hoạch cả năm. sản xuất muối tăng cả diện tích, năng suất và sản lượng; so với năm 1961, diện tích tăng từ 676 ha lên 684 ha, sản lượng tăng từ 52.000 tấn lên 64.400 tấn, năng suất tăng từ 76,9 tấn/ha lên 98 tấn/ha.

    Đến tháng 12-1962, hoạt động của các thành phần kinh tế thương nghiệp xã hội chủ nghĩa đã chiếm 74,8% thị trường toàn tỉnh. Các thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa chỉ còn 25%.

    Sau hai năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ IV, công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa và bước đầu xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội ở Nam Định đã giành được những thắng lợi có tính chất quyết định. Quan hệ sản xuất mới được hình thành và củng cố dựa trên hai hình thức sở hữu chủ yếu là sở hữu nhà nước và sở hữu tập thể. Người nông dân từ chỗ làm ăn riêng lẻ trở thành nông dân tập thể, làm chủ hợp tác xã; công nhân, thợ thủ công từ chỗ làm thuê, quan hệ chủ thợ trở thành người làm chủ nhà máy, xí nghiệp.

    Tuy quan hệ sản xuất mới đã được xác lập, nhưng mới chỉ là bước đầu tập hợp, tổ chức quần chúng lại, chưa có sự liên kết, chuyển biến về chất trong quá trình sản xuất. Quần chúng lao động tin theo Đảng, hăng hái tham gia hợp tác xã. Nhưng cũng có bộ phận còn bỡ ngỡ, miễn cưỡng, hoài nghi, thiếu tin tưởng ở đường lối chung. Đặc biệt vụ chiêm năm 1960 thất bát và hậu quả của hạn hán, bão lụt năm 1961- 1962 đã cho thấy nguy cơ thiếu đói vào thời kỳ giáp hạt vẫn luôn luôn đe doạ. Mặt khác, nhiều nơi tổ chức hợp tác xã lại chưa dựa trên cơ sở tổ đổi công, vi phạm nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi. Tập quán làm ăn riêng lẻ của người dân còn tồn tại khá sâu sắc. Vì vậy tư tưởng của xã viên không ổn định, nơi có nhiều đồng bào theo đạo Thiên Chúa càng gặp nhiều khó khăn hơn. về phía cán bộ, đảng viên, cũng từ lối làm ăn cá thể, nhỏ bé, chuyển sang lối làm ăn tập thể, quy mô lớn, có kế hoạch nên không tránh khỏi những lúng túng, mò mẫm ban đầu.

    Có thể nói rằng trong hai năm 1961-1962, Nam Định bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội với nhiều thuận lợi cơ bản, nhưng cũng gặp rất nhiều khó khăn mới. Đảng bộ Nam Định đã không ngừng vươn lên khắc phục từng bước những khó khăn, đưa phong trào tiến lên, nhanh chóng trở thành một tỉnh tiên tiến của miền Bắc.

 (Còn nữa)