Nâng cao chất lượnghuấn luyện dân quân biển

Với vị trí địa lý chiến lược, bờ biển dài trên 72km, Nam Định giữ vai trò trọng yếu trong thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân khu vực ven biển. Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong tình hình mới, tỉnh Nam Định đã tập trung xây dựng lực lượng dân quân biển vững mạnh, nâng cao chất lượng huấn luyện toàn diện, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển của Tổ quốc trong mọi tình huống.

Để đảm bảo quốc phòng an ninh, thế trận quốc phòng toàn dân, Nam Định hiện duy trì các trung đội dân quân biển được bố trí tại các xã, thị trấn ven biển thuộc 3 huyện Giao Thủy, Hải Hậu và Nghĩa Hưng. Đây là những địa phương có mật độ tàu thuyền hoạt động đánh bắt thủy, hải sản lớn, thường xuyên tiếp xúc với vùng biển giáp ranh, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự. Lực lượng dân quân biển tỉnh Nam Định được tuyển chọn kỹ lưỡng từ đội ngũ ngư dân có sức khỏe tốt, phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm cao, am hiểu địa bàn và có kỹ năng làm việc trên biển. Trung đội dân quân biển không chỉ là lực lượng sẵn sàng chiến đấu bảo vệ chủ quyền an ninh vùng biển, mà còn là cầu nối quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ dân vận, tuyên truyền ngư dân chấp hành nghiêm pháp luật trong khai thác, đánh bắt hải sản; hỗ trợ ứng cứu ngư dân trong điều kiện thiên tai, tai nạn bất ngờ trên biển.

Với tinh thần “Huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm, sẵn sàng chiến đấu cao”, những năm qua, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh luôn chú trọng chỉ đạo đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp huấn luyện lực lượng dân quân biển theo hướng “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, sát thực tiễn, địa bàn, đối tượng, phù hợp với đặc điểm hoạt động của dân quân biển. Hàng năm, căn cứ vào hướng dẫn của Quân khu 3 và kế hoạch nhiệm vụ công tác quốc phòng, quân sự địa phương, Bộ CHQS tỉnh xây dựng kế hoạch huấn luyện cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Trong năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng vũ trang tỉnh đã chỉ đạo Ban CHQS các huyện Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng tổ chức đầy đủ các lớp huấn luyện dân quân biển theo quy định, bảo đảm nội dung, chương trình, thời gian. Mỗi đợt huấn luyện kéo dài từ 12 đến 15 ngày, chia thành các giai đoạn lý thuyết, thực hành và kiểm tra đánh giá kết quả cuối khóa. Nội dung huấn luyện bao gồm: giáo dục chính trị, phổ biến pháp luật biển, đảo; huấn luyện kỹ thuật sử dụng các loại vũ khí trang bị; các phương pháp vận động chiến đấu; kỹ năng tuần tra, quan sát, phát hiện, xử lý tình huống trên biển; kiến thức về phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, phòng cháy chữa cháy. Đặc biệt, các nội dung như: phương pháp định vị bằng GPS, sử dụng hải đồ, la bàn từ, báo cáo tọa độ, thực hành cứu đuối, sơ cấp cứu người bị nạn… được tăng cường theo hướng huấn luyện sát nhiệm vụ, giúp chiến sĩ dân quân biển có khả năng xử lý linh hoạt khi thực tế xảy ra. 100% quân số đã hoàn thành chương trình huấn luyện với kết quả 98,8% đạt yêu cầu, trong đó có gần 80% đạt khá, giỏi trở lên.

Bên cạnh đó, các lớp tập huấn cán bộ dân quân biển từ cấp trung đội trưởng, tiểu đội trưởng được Bộ CHQS tỉnh duy trì thường xuyên theo kế hoạch hàng năm. Tháng 3/2025, Bộ CHQS tỉnh đã tổ chức lớp tập huấn cho 42 cán bộ dân quân biển, trong đó nội dung tập trung vào công tác tổ chức chỉ huy tuần tra biển, hướng dẫn lập kế hoạch chiến đấu bảo vệ mục tiêu ven bờ, kỹ năng điều hành huấn luyện tại cơ sở, phương pháp tuyên truyền, vận động quần chúng chấp hành nghiêm các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước liên quan đến bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Lực lượng dân quân biển cũng thường xuyên tổ chức luyện tập hiệp đồng với Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và các lực lượng khác trong xử lý các tình huống giả định như: tàu cá xâm phạm vùng biển; phát hiện vật thể lạ, đối tượng nghi ngờ; cứu nạn tàu cá gặp sự cố... từ đó nâng cao khả năng phối hợp, phản ứng nhanh trước tình huống phức tạp trên biển. Được rèn luyện bài bản và chính quy hóa từng bước, dân quân biển Nam Định không chỉ thuần thục kỹ năng tác chiến cơ bản mà còn tích cực thực hiện tốt nhiệm vụ công tác dân vận, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển. Trong các đợt cao điểm phòng, chống thiên tai, áp thấp nhiệt đới, bão lũ, các trung đội dân quân biển luôn là lực lượng xung kích trong hỗ trợ sơ tán ngư dân, đưa tàu thuyền về nơi trú ẩn an toàn, tuần tra kiểm soát các tuyến đê biển, vùng cửa sông, kênh luồng. Nhiều chiến sĩ dân quân biển còn là những tuyên truyền viên tích cực trong công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), vận động ngư dân không xâm phạm vùng biển nước ngoài, bảo vệ ngư trường bền vững.

Phát huy những kết quả đã đạt được, thời gian tới, Bộ CHQS tỉnh tiếp tục tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương ven biển quan tâm đầu tư nguồn lực, xây dựng lực lượng dân quân biển vững mạnh cả về số lượng và chất lượng. Trong đó, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chỉ huy dân quân biển, đổi mới công tác huấn luyện, tổ chức các lớp huấn luyện tập trung khu vực nhằm nâng cao chất lượng thống nhất. Đồng thời, tiếp tục tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng: quân sự, biên phòng, cảnh sát biển... trong quản lý địa bàn, chia sẻ thông tin, triển khai hoạt động nghiệp vụ, xây dựng cơ chế phản ứng nhanh, bảo đảm xử lý kịp thời, hiệu quả mọi tình huống trên biển; góp phần quan trọng vào nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh vùng biển và phát triển bền vững kinh tế biển.

Bài và ảnh: Hoàng Tuấn