Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV: Định giá đất sát với thị trường đảm bảo lợi ích các bên

Thảo luận ở hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sáng 21-6, nguyên tắc, phương pháp xác định giá đất là một trong những vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm, góp ý và đề xuất nhiều giải pháp nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Đất đai là tài sản lớn nhất của quốc gia. Để khơi dậy tiềm năng, phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai, khắc phục tình trạng tham nhũng, tiêu cực, khiếu kiện, đầu cơ, sử dụng đất lãng phí, đại biểu Trần Văn Khải (Hà Nam) cho rằng, cần giải quyết tốt vấn đề về chênh lệch địa tô và giá đất.

Về nguyên tắc, phương pháp xác định giá đất, đại biểu Trần Văn Khải cho rằng: “Quy định trong dự thảo luật chưa đủ điều kiện để thực hiện xác định giá đất trong thực tế. Cơ sở để xác định giá đất tiệm cận với giá thị trường vẫn là điều mơ hồ. Giá đất thời điểm 2023 khác với thời điểm 2024, xác định thế nào để không bị thất thoát là rất khó. Mặt khác, làm sao việc xác định giá đất phải hài hòa được lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Nếu theo phương án an toàn, tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ quá lớn, khó thu hút nhà đầu tư để thực hiện các dự án góp phần phát triển kinh tế - xã hội”.

Đại biểu Trần Văn Khải đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các phương pháp xác định giá đất theo giá thị trường, bảo đảm rõ ràng, thể chế hóa đầy đủ, toàn diện theo yêu cầu của Nghị quyết 18.

Khẳng định Luật Đất đai có vai trò đặc biệt quan trọng nên thu hút sự quan tâm rộng rãi của nhân dân và cử tri cả nước, đại biểu Nguyễn Quang Huân (Bình Dương) đánh giá, cơ quan soạn thảo đã rất nỗ lực để tiếp thu hơn 12 triệu lượt ý kiến và bám sát Nghị quyết 18 để hoàn thiện dự thảo Luật.

Góp ý về nguyên tắc đền bù, tái định cư, đại biểu tỉnh Bình Dương cho biết, theo Tờ trình của Chính phủ, nguyên tắc bồi thường tái định cư đã bỏ nội dung “người dân sau khi đền bù thì có điều kiện cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước” và Tờ trình giải thích rằng, việc bỏ nội dung này là do còn nhiều ý kiến khác nhau. “Theo tôi, cách giải thích như trên chưa thuyết phục, hiểu chưa đúng tinh thần của Nghị quyết 18. Nghị quyết 18 nêu rõ, cuộc sống của người dân được nhận đền bù bằng hoặc tốt hơn trước, không có nghĩa là người dân phải có nhà to hơn hay đường vào nhà rộng hơn… Cuộc sống tốt hơn có nhiều chỉ số để đánh giá. Nếu hiểu theo nghĩa đen sẽ bị vướng vào công tác đền bù và có nhiều ý kiến trái chiều, không xác định được như nào là người dân có cuộc sống tốt hơn”, đại biểu Nguyễn Quang Huân nêu.

Đại biểu cho rằng, do chưa hiểu đúng về vấn đề này dẫn tới quy định thu hồi đất nông nghiệp, sau đó đền bù bằng nhà ở. Có thể thấy, quy định trong dự thảo mới chỉ quan tâm tới thu nhập cụ thể, chưa quan tâm đến cuộc sống, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng... Do đó, cần tìm hiểu các dự án thí điểm ở nhiều nơi, nhiều vùng trên cả nước, nghiên cứu kỹ Nghị quyết 18 để có giải thích hợp lý, đạt được sự đồng thuận từ cử tri, không nên bỏ nguyên tắc này ra khỏi nội dung về cơ chế giá đền bù.

Liên quan đến nguyên tắc, phương pháp định giá đất, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Long An) đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát, bổ sung, làm rõ, minh bạch theo nguyên tắc thị trường để đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư./.

PV