Báo cáo Toàn cảnh Tội phạm mạng khu vực của Interpol chỉ ra rằng sự phát triển nhanh chóng của cơ sở hạ tầng kỹ thuật số trong khu vực, kết hợp với các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), đang bị các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lợi dụng triệt để.
Theo Interpol, 3 loại hình tội phạm mạng đang bùng nổ mạnh mẽ nhất trong khu vực bao gồm lừa đảo trực tuyến, mã độc tống tiền và các vụ xâm nhập, đánh cắp dữ liệu quy mô lớn. Đáng chú ý, các vụ lừa đảo tài chính qua mạng không còn đơn giản là những thư điện tử mạo danh thô sơ, mà đã nâng cấp thành các chiến dịch tinh vi do các tập đoàn tội phạm lớn tổ chức. Chúng sử dụng công nghệ AI để tạo ra các kịch bản lừa đảo y như thật, nhắm vào tâm lý nhẹ dạ hoặc nhu cầu tìm kiếm việc làm, đầu tư của người dân.
Tại Nam Thái Bình Dương, nhiều quốc đảo đang trong quá trình chuyển đổi số, nhưng hệ thống bảo mật còn sơ khai đã trở thành "mồi ngon" cho các tin tặc quốc tế. Các cơ quan y tế, trường học và tổ chức tài chính tại các nước này liên tục bị mã độc tống tiền tấn công, làm tê liệt hệ thống và đòi những khoản tiền chuộc khổng lồ.
Bên cạnh đó, báo cáo trên cũng nhấn mạnh một thực trạng nhức nhối: Sự dịch chuyển và mở rộng của các điểm nóng lừa đảo tại khu vực Đông Nam Á. Các tổ chức tội phạm này không chỉ thực hiện các hành vi lừa đảo qua mạng mà còn liên quan đến nạn buôn người, ép buộc hàng nghìn lao động nhập cư bất hợp pháp phải tham gia vào dây chuyền lừa đảo công nghệ cao.
Giám đốc Bộ phận Tội phạm mạng của Interpol nhận định "Tội phạm mạng hiện nay hoạt động như những doanh nghiệp toàn cầu. Chúng liên kết chặt chẽ, chia sẻ công cụ tấn công và liên tục thay đổi phương thức để qua mặt cơ quan hành pháp. Không một quốc gia nào có thể đơn độc đối phó với làn sóng này."
Trước tình hình nghiêm trọng trên, Interpol đang khẩn trương thắt chặt cơ chế phối hợp với cảnh sát các nước trong khu vực, bao gồm việc chia sẻ thông tin tình báo và tổ chức các chiến dịch trấn áp chung trên không gian mạng.
Tuy nhiên, Interpol cũng lưu ý rằng rào cản lớn nhất hiện nay là sự chênh lệch về năng lực công nghệ và hành lang pháp lý giữa các quốc gia. Trong khi các nước phát triển có hệ thống phòng thủ mạnh, nhiều quốc gia đảo nhỏ ở Nam Thái Bình Dương vẫn thiếu hụt trầm trọng cả về nhân lực chuyên môn lẫn trang thiết bị kỹ thuật để điều tra các vụ án công nghệ cao.
Interpol khuyến cáo các chính phủ cần ưu tiên đầu tư vào việc nâng cao nhận thức về an toàn mạng cho người dân, đồng thời kêu gọi các tập đoàn công nghệ lớn cùng chung tay chặn đứng các dòng tiền bẩn và các trang web độc hại trước khi chúng kịp gây thiệt hại cho xã hội.