Hợp tác xã Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Nông nghiệp Nghĩa Bình: Đổi mới hoạt động để phát triển bền vững

Chuyển đổi phương thức tổ chức quản lý, quy trình sản xuất, chú trọng đầu tư cách thức đóng gói, mẫu mã bao bì, Hợp tác xã (HTX) Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Nông nghiệp (DVNN) Nghĩa Bình, xã Nghĩa Bình (Nghĩa Hưng) đang là một trong những đơn vị kinh tế tập thể tiêu biểu của tỉnh, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, cung cấp DVNN chất lượng cao, dần khẳng định thương hiệu.

Từ khi chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX năm 2012, áp dụng tư duy quản trị hiện đại, lấy hiệu quả kinh tế, chất lượng sản phẩm và lợi ích thành viên làm trung tâm, HTX Sản xuất Kinh doanh DVNN Nghĩa Bình đã phát triển toàn diện, mở rộng sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương, nâng cao thu nhập. Đặc biệt, góp phần làm thay đổi tư duy sản xuất của nông dân địa phương, khẳng định vai trò hạt nhân trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Một trong những thay đổi có tính đột phá là chuyển đổi phương thức tổ chức, quản lý sản xuất theo các bộ tiêu chuẩn ngành, quốc gia, quốc tế như VietGAP, nông nghiệp hữu cơ và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong toàn bộ quy trình canh tác từ giống, kỹ thuật canh tác, thu hoạch đến bảo quản sau thu hoạch. Các mô hình “3 cùng” (cùng giống, cùng trà, cùng phương thức canh tác); “3 giảm - 3 tăng” (giảm lượng giống gieo, giảm lượng phân bón hóa học, giảm thuốc trừ sâu - tăng năng suất, tăng chất lượng và tăng hiệu quả kinh tế); quản lý dịch hại tổng hợp (I.P.M) được HTX triển khai rộng rãi. Nhờ đó, HTX đã xây dựng thành công các vùng chuyên canh lớn như: 100ha lúa Tám thơm Nghĩa Hưng; 80ha gạo nếp Bắc; 5ha gạo huyết rồng hữu cơ; 150-160ha lúa nếp lai các loại… Trong đó, đặc biệt HTX đã xây dựng được vùng liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm gạo nếp Bắc đạt tiêu chuẩn VietGAP quy mô 15ha với hơn 50 hộ dân tham gia để hướng tới mục tiêu xuất khẩu gạo. Từ chỗ đơn thuần là nơi cung ứng vật tư, phân bón, đến nay, HTX Nghĩa Bình đóng vai trò như “bà đỡ” kỹ thuật cho từng thành viên, hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn, quản lý đồng ruộng bằng số hóa, truy xuất nguồn gốc rõ ràng đến bao tiêu sản phẩm, tạo tiền đề vững chắc để phát triển thị trường.

Đổi mới quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX còn chú trọng đầu tư cách thức đóng gói, mẫu mã bao bì hợp lý. Năm 2024 đánh dấu bước ngoặt lớn của HTX khi có 3 sản phẩm gạo đặc trưng gồm “Gạo Bắc thơm Nghĩa Bình”, “Gạo Huyết rồng Nghĩa Bình”, “Gạo nếp Bắc Nghĩa Bình” đạt chứng nhận OCOP 4 sao đầu tiên của huyện Nghĩa Hưng. Đây không chỉ là lương thực hàng ngày của người dân địa phương mà các loại gạo OCOP Nghĩa Bình còn là gạo đặc sản có chất lượng vượt trội, có giá trị văn hóa sâu sắc, thường được chọn làm quà biếu trong các dịp lễ, tết, hội họp, thể hiện sự trân trọng và lòng hiếu khách của người tặng. Việc xây dựng thành công thương hiệu, chứng nhận OCOP đã đưa sản phẩm gạo của HTX tiến sâu hơn vào các chuỗi siêu thị, sàn thương mại điện tử và thị trường ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, mở rộng tiềm năng xuất khẩu. Đặc biệt, nhờ sự đầu tư chiến lược, bài bản vào truyền thông, quảng bá thương hiệu, sản phẩm của HTX đã tiếp cận được những kênh tiêu thụ bền vững. HTX đã xây dựng được đội ngũ marketing chuyên nghiệp, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá tại hội chợ; đồng thời, tận dụng được công nghệ và các nền tảng trực tuyến để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Nhờ đó, sản phẩm lúa gạo của HTX đem lại giá trị kinh tế cao hơn, nâng cao thu nhập cho nông dân; giá trị canh tác đạt từ 115-120 triệu đồng/ha/năm. Với những đóng góp nổi bật cho phát triển kinh tế tập thể, HTX đã nhiều lần được vinh danh ở cấp Trung ương. Năm 2020, HTX vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Năm 2024, HTX được vinh danh Ngôi sao HTX “Co-op Star Awards 2024” - danh hiệu dành cho các HTX tiêu biểu toàn quốc.

Để tiếp tục phát triển bền vững, HTX Sản xuất Kinh doanh DVNN Nghĩa Bình đã và đang tiếp tục triển khai nhiều hướng đi mới trong chiến lược phát triển bền vững. Một mặt, HTX mở rộng diện tích các vùng chuyên canh sản xuất lúa đặc sản; mặt khác, tập trung đầu tư chiều sâu nâng cao chất lượng giống, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, từng bước cơ giới hóa và số hóa quy trình sản xuất. Hiện HTX đang thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ “Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Nếp Bắc Nghĩa Bình” cho sản phẩm gạo nếp Bắc của HTX Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Nông nghiệp Nghĩa Bình, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định” với mục tiêu nhãn hiệu chứng nhận “Nếp Bắc Nghĩa Bình” được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp văn bằng bảo hộ; xây dựng, hoàn thiện và tổ chức vận hành công cụ quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Nếp Bắc Nghĩa Bình”, từ đó thúc đẩy nâng cao chất lượng, liên kết sản xuất, thương mại gắn với chuỗi giá trị và truy xuất nguồn gốc. Phát triển thị trường sản phẩm gạo nếp mang thương hiệu “Nếp Bắc Nghĩa Bình” trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu sản phẩm, phấn đấu mỗi năm cung ứng 50 tấn gạo nếp Bắc.

Thời gian tới, HTX Sản xuất Kinh doanh DVNN Nghĩa Bình hướng tới phát triển thêm vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn hữu cơ, chuyên nghiệp và nâng tầm các sản phẩm đang là thế mạnh để hướng tới xuất khẩu. Với sự thay đổi mạnh mẽ tư duy quản lý, điều hành sản xuất, tầm nhìn dài hạn và sự gắn bó với đồng ruộng quê hương, HTX đang khẳng định là một trong những mô hình kinh thế tập thể tiêu biểu, từng bước tạo nên một nền nông nghiệp giá trị cao, bền vững và hội nhập. Qua đó không chỉ phát triển kinh tế mà còn bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương.

Bài và ảnh: Ngọc Ánh