Họa phúc khôn lường
Một ông lão ở gần cửa ải có con ngựa tự nhiên đi mất. Người quen kẻ thuộc đều đến hỏi thăm. Ông lão nói:
- Mất ngựa thế biết đâu mà phúc cho tôi đấy.
Cách mấy tháng, con ngựa về lại quyến thêm được một con ngựa hay nữa. Người quen kẻ thuộc đều đến mừng rỡ. Ông lão nói:
- Được ngựa thế biết đâu mà hoạ cho tôi.
Từ khi được ngựa hay, con ông lão thích cưỡi, chẳng may ngã què chân. Người quen kẻ thuộc đều đến hỏi thăm.
Ông lão nói:
- Con què thế biết đâu lại phúc cho tôi.
Cách một năm, có giặc, nhà vua bắt lính đi đánh giặc. Quân lính mười người chết đến chín. Chỉ con ông lão, vì què không phải đi lính, mà cha con vẫn có nhau.
Hoài Nam Tử
Lời bàn: Hoạ phúc xoay vần, khó lòng biết được. Trong cái phúc thường có cái hoạ nấp sẵn ở đấy, trong cái hoạ thường khi lại có cái phúc nấp sẵn ở đây. Cho nên, đối với sự hoạ phúc, ta không nên vội lấy việc chỉ có một thời mà cho là hay mãi hay dở mãi được. Ta chỉ nên, khi gặp phúc thì thao thủ cẩn thận, đừng có kiêu sa phóng túng, may mà giữ được phúc lâu dài; khi gặp hoạ thì tu tỉnh lấy thân, đừng có ngã lòng, đừng có oán trách, may mà qua được hoạ lại gặp phúc chăng./.
Theo Cổ học tinh hoa
