Hiệu quả thực hiện quy chế dân chủở xã, phường, thị trấn

Thời gian qua, các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đã triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Quy chế dân chủ (QCDC) ở cơ sở; các nội dung "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" đã được cụ thể hóa thực hiện đồng bộ, phù hợp với tình hình cơ sở. 

Đồng chí Đỗ Văn Giáp, Chủ tịch UBND xã Yên Thắng (Ý Yên) cho biết: Để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xã coi trọng việc công khai để dân biết, từ đó để việc dân bàn có hiệu quả thực chất. Việc công khai được thực hiện với nhiều hình thức phù hợp như: qua hệ thống loa truyền thanh, niêm yết trên bảng tin, tại các cuộc họp dân; thông qua trưởng thôn, xóm để thông báo đến nhân dân; qua việc tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, hội nghị trao đổi, đối thoại giữa lãnh đạo xã với nhân dân... Bên cạnh việc được biết, được bàn thì những nội dung nhân dân giám sát cũng được thực hiện thường xuyên. Qua đó phát huy dân chủ trong xây dựng nông thôn mới (NTM), tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Trong những năm qua, chương trình xây dựng NTM của Yên Thắng đã huy động được gần 58,448 tỷ đồng, trong đó vốn huy động từ nguồn đóng góp của nhân dân và con em xa quê là 17,3 tỷ đồng. Xã đã đầu tư làm đường trục liên xã dài 6,9km; bê tông hóa đường giao thông liên xóm 13,6km, đường ngõ, xóm 26,55km; 100% đường trục xã, đường thôn, xóm và các dong ngõ có hệ thống đèn chiếu sáng. Cả 13 thôn, xóm đều có nhà văn hóa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, hội họp của các tổ chức đoàn thể và nhân dân; 91,15% gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa; 100% số thôn, xóm đạt danh hiệu văn hóa; trong đó có 75% số thôn, xóm đạt danh hiệu văn hóa 5 năm trở lên... Kết quả trên đã góp phần để xã hoàn thành các tiêu chí NTM kiểu mẫu. 

Cũng như xã Yên Thắng, các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh đã quan tâm đẩy mạnh thực hiện nền nếp, hiệu quả QCDC ở cơ sở. Qua đó đã phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Xác định việc thực hiện QCDC ở cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng, cấp ủy, chính quyền các xã, phường, thị trấn quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các văn bản về thực hiện dân chủ. Đến nay, 100% xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh thông báo các chủ trương, đường lối của Đảng, chế độ, chính sách của Nhà nước, quy định của địa phương có liên quan trực tiếp đến người dân. Công khai đến nhân dân các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; phương án đền bù hỗ trợ giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư; các chính sách hỗ trợ, vay vốn phát triển sản xuất, xóa đói, giảm nghèo; cấp thẻ bảo hiểm y tế; đối tượng, mức thu các loại quỹ, các khoản phí, lệ phí... bằng nhiều hình thức như: thông báo trên hệ thống truyền thanh; niêm yết tại trụ sở xã, nhà văn hóa các thôn, xóm, tổ dân phố; thông qua hội nghị thôn, xóm, tổ dân phố. Tỷ lệ các nội dung chính quyền cấp xã công khai đạt 100%. Những việc nhân dân được bàn, quyết định trực tiếp như: đóng góp xây dựng nhà văn hóa thôn, xóm, tổ dân phố; xây dựng đường giao thông nông thôn; tổ chức bình chọn các đối tượng được hưởng chính sách xã hội… Nhân dân bàn, tham gia ý kiến để cấp có thẩm quyền quyết định việc xây dựng quy ước, hương ước, bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư cộng đồng, Dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cấp xã, Dự thảo đề án sắp xếp đơn vị hành chính, đặt tên, đổi tên đơn vị hành chính; Dự thảo quy chế về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn; chương trình xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu... Trong quá trình thực hiện, luôn coi trọng phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Công tác cải cách hành chính có chuyển biến tích cực. UBND các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đã tập trung chỉ đạo triển khai, tuyên truyền về cải cách hành chính cho cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân. Việc thực hiện cơ chế “Một cửa” trong quan hệ và giải quyết công việc với công dân, cơ quan, tổ chức trên địa bàn tỉnh tiếp tục được duy trì tại 175/175 xã, phường, thị trấn. Việc giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, nhà ở, hộ tịch, công chứng, chứng thực... được thực hiện nhanh gọn, giảm bớt phiền hà cho nhân dân. Đặc biệt, nhiều xã, thị trấn trong tỉnh đã xây dựng mô hình “Chính quyền thân thiện, vì nhân dân phục vụ” và “Công an xã tận tuỵ, gắn bó, thân thiện, vì nhân dân phục vụ”, góp phần tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của chính quyền cơ sở trong xây dựng nền hành chính phục vụ, thân thiện, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Trong công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, đề nghị, các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đã thực hiện nghiêm túc việc xây dựng quy chế và tổ chức tiếp dân, đối thoại của người đứng đầu cấp ủy với nhân dân. Thời gian qua, người đứng đầu cấp uỷ xã, phường, thị trấn đã tổ chức 26.362 cuộc tiếp dân, 852 cuộc đối thoại theo Quy định số 11-QĐi/TW; người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền xã, phường, thị trấn tổ chức 2.450 hội nghị đối thoại với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân theo Quyết định số 218-QĐ/TW. Thông qua đối thoại với nhân dân, cấp ủy, chính quyền xã, phường, thị trấn đã nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề vướng mắc, bức xúc trong nhân dân để kịp thời giải quyết, tiếp thu, giải trình, kiến nghị lên cấp trên theo quy định.

Ở địa bàn dân cư, hàng năm, 100% các thôn, xóm, tổ dân phố hưởng ứng và tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân. Các xã, phường, thị trấn rà soát, sửa đổi hương ước, quy ước theo tinh thần Nghị định số 61/2023/NĐ-CP, ngày 16/8/2023 của Chính phủ gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phù hợp với tình hình thực tế của địa phương và việc xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Việc xây dựng hương ước, quy ước đã phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường gắn với thực hiện dân chủ ở cơ sở, bảo vệ, giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp; xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; xây dựng hệ thống chính trị, tổ chức tự quản, các tổ chức chính trị - xã hội thôn vững mạnh. Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng, Tổ hòa giải ở cơ sở ngày càng đi vào nền nếp; thường xuyên được cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quan tâm hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện, hoạt động tương đối hiệu quả. Các ban, tổ luôn được kiện toàn kịp thời, tích cực tham gia, phối hợp với chính quyền giải quyết những tranh chấp, mâu thuẫn phát sinh trong nhân dân, góp phần giữ vững ổn định tình hình an ninh trật tự ngay tại địa bàn dân cư. Đến nay, toàn tỉnh có 175/175 xã, phường, thị trấn kiện toàn Ban Thanh tra nhân dân; 2.117/2.117 thôn, xóm, tổ dân phố có Tổ hoà giải ở cơ sở; thành lập Ban giám sát đầu tư cộng đồng theo từng chương trình, dự án ở cơ sở. Kết quả hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, Ban Thanh tra nhân dân, các tổ hòa giải, các hoạt động tự quản cộng đồng đã góp phần thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, gắn với thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững, phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa.

Với những kết quả đã đạt được trong thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh, vai trò, trách nhiệm của nhân dân được phát huy trên các lĩnh vực của đời sống xã hội; qua đó đã tạo sự tin tưởng, đồng thuận, tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền, tham gia vào các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Bài và ảnh: Văn Trọng