Hiệu quả phong trào "Xây dựng khu dân cư 5 không"

Những năm qua, MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên đẩy mạnh triển khai thực hiện phong trào “Xây dựng khu dân cư (KDC) 5 không” gắn với thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới (NTM), đô thị văn minh”, góp phần quan trọng vào kết quả xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu tại các địa phương.

Thực hiện phong trào “Xây dựng KDC 5 không”, MTTQ các cấp đã chỉ đạo Ban công tác Mặt trận thường xuyên tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến người dân; vận động nhân dân tham gia xây dựng, thực hiện hương ước với những quy định cụ thể về thực hiện nếp sống văn hóa trong tổ chức việc cưới, việc tang, lễ hội; xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, làng xóm, tổ dân phố văn hóa; tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường; bảo đảm an ninh - trật tự, thực hiện chính sách dân số - KHHGĐ… Đối với tiêu chí “không có hộ nghèo”, MTTQ các cấp vận động nhân dân đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, quan tâm chăm lo đời sống các hộ gia đình nghèo, gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn vào các dịp lễ, tết và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở KDC. Quỹ “Vì người nghèo” tiếp tục được triển khai sâu rộng đến các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, tạo thêm nguồn lực giúp đỡ các hộ nghèo, góp phần thực hiện tốt chương trình an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh. Trong 6 năm qua, tổng Quỹ “Vì người nghèo” các cấp thu được trên 36,9 tỷ đồng; từ nguồn Quỹ này đã hỗ trợ xây mới 763 nhà Đại đoàn kết với tổng trị giá trên 15,5 tỷ đồng, sửa chữa 367 nhà với tổng trị giá 1,75 tỷ đồng; hỗ trợ vốn và các điều kiện để hộ nghèo phát triển sản xuất 329,5 triệu đồng; giúp học sinh nghèo 687 triệu đồng. 

Thực hiện nội dung “không có tội phạm, ma túy và TNXH”, MTTQ các cấp đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua hệ thống pa nô, áp phích, khẩu hiệu; in ấn hàng nghìn cuốn tài liệu cấp phát cho 100% xã, phường, thị trấn trong tỉnh; phát hành hàng vạn tờ rơi về công tác phòng, chống ma túy; tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về công tác phòng, chống tội phạm, ma túy và TNXH cho đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận. Ban công tác Mặt trận các KDC hàng năm tổ chức cho các gia đình ký cam kết đăng ký thực hiện phong trào “Xây dựng KDC 5 không”; phối hợp xây dựng, duy trì nhiều phong trào, mô hình quần chúng tham gia phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, ma túy, TNXH như: “Thôn, xóm bình yên, gia đình hạnh phúc”, “Thôn xóm không có tội phạm, TNXH”, “KDC tự quản không có tội phạm, ma túy, TNXH”, “Làng văn hoá”, “Khu phố văn hóa”, “Tuyến phố văn minh đô thị”; “Xứ, họ tiên tiến, gia đình Công giáo gương mẫu”, “Chùa tinh tiến”, “Xứ, họ đạo không có tội phạm, TNXH”, “Xứ họ không có ma tuý”; “Bình yên tuyến biển”, “Tuyến biên phòng không có tội phạm”…

Đối với tiêu chí “không có ô nhiễm về môi trường”, MTTQ các cấp đã xây dựng các mô hình tự quản về môi trường như “KDC tự quản bảo vệ môi trường”, “Xứ, họ đạo tham gia bảo vệ tài nguyên môi trường”, “Tổ thu gom rác thải”, “Tổ tự quản bảo vệ môi trường”, “Phân loại, xử lý rác thải hữu cơ thành phân bón”… Ở nhiều địa phương, MTTQ và các đoàn thể thường xuyên tuyên truyền, vận động nhân dân cùng với chính quyền xây dựng, bảo vệ, cải tạo, nâng cấp hệ thống cấp thoát nước, các điểm thu gom, xử lý rác thải; đảm nhận trồng và chăm sóc cây xanh, các tuyến đường hoa; thực hiện không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; không đổ phế thải sai quy định; duy trì các hoạt động giữ gìn vệ sinh, làm sạch, đẹp, khang trang phố phường, đường làng, ngõ xóm. Ngoài ra, thực hiện tiêu chí “không có người khiếu kiện trái pháp luật và mất an ninh trật tự, an toàn xã hội”, MTTQ các cấp đã củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hàng nghìn tổ hòa giải, nhóm nòng cốt tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở các KDC. Kết quả, đến nay, toàn tỉnh có trên 1.600 KDC “5 không”. Trong 10 năm qua, toàn tỉnh có 349.836/515.369 lượt hộ gia đình đạt tiêu chuẩn “Gia đình văn hoá”, gương mẫu, đi đầu trong các phong trào, có nhiều đóng góp tích cực xây dựng KDC được bình xét biểu dương, khen thưởng trong dịp Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở KDC (18-11 hàng năm).

Từ phong trào “Xây dựng KDC 5 không” gắn với thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, đô thị văn minh” đã xuất hiện nhiều KDC điển hình tại các địa phương. Tiêu biểu như tại xã Hải Quang (Hải Hậu), thực hiện  phong trào “Xây dựng KDC 5 không”, MTTQ và các tổ chức chính trị, xã hội, hàng năm đã quyên góp được hàng trăm triệu đồng giúp đỡ các gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn cải tạo, nâng cấp, xây mới nhà ở; hỗ trợ con giống vật nuôi, cây trồng để phát triển kinh tế; giúp đỡ hàng nghìn ngày công lao động cho những hộ khó khăn, ốm đau, thiếu nhân lực lao động trong xây dựng và sản xuất nông nghiệp. Hàng năm vào các dịp lễ, Tết, MTTQ và các đoàn thể đã vận động các nguồn lực ủng hộ kinh phí trao tặng hàng trăm suất quà cho các đối tượng khó khăn; qua đó đã giúp hàng trăm hộ nghèo vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Nhân dân trong xã còn đẩy mạnh phong trào “Xây dựng KDC 5 không” gắn với tích cực tham gia xây dựng xóm NTM bền vững và phát triển, NTM kiểu mẫu bằng nhiều việc làm cụ thể như: hiến đất làm đường giao thông nông thôn với diện tích hàng nghìn mét vuông đất thổ cư, trên 500 mét tường rào xây, kinh phí ước tính trên một tỷ đồng; đầu tư cải tạo, nâng cấp làm mới trên 40km đường giao thông trục xóm, dong ngõ xóm, giao thông nội đồng với kinh phí trên 20 tỷ đồng; nâng cấp, làm mới 1.000 cột điện chiếu sáng riêng biệt  bằng cột đúc đèn led kinh phí gần 5 tỷ đồng; ủng hộ kinh phí bổ sung các thiết chế nhà văn hóa xóm, các khu vui chơi văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng với kinh phí gần 800 triệu đồng. Tỷ lệ hộ gia đình văn hóa NTM của xã ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng. Đến nay, trên 96% số hộ dân trong xã đạt gia đình văn hóa NTM. 100% các xóm của xã đạt xóm NTM kiểu mẫu.

Thời gian tới, MTTQ và các tổ chức thành viên tiếp tục triển khai lồng ghép phong trào “Xây dựng KDC 5 không” với các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, qua đó phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển./.

Bài và ảnh: Lam Hồng