Gắn kết chuyển đổi số với chuyển đổi xanhđể phát triển bền vững

Chuyển đổi số (CĐS), chuyển đổi xanh (CĐX) là yêu cầu bức thiết trong bối cảnh hiện nay khi kinh tế - xã hội đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường và sự phát triển bền vững. Gắn kết giữa CĐS và CĐX đang là giải pháp mang lại hiệu quả cao mà các sở, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân trên địa bàn tỉnh áp dụng vào thực tế công việc chuyên môn cũng như lao động sản xuất hàng ngày.

Với mục tiêu ứng dụng công nghệ và dữ liệu giúp thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững, thời gian qua, cùng với kết quả Nam Định là đơn vị tiêu biểu về CĐS trong toàn quốc thì tăng trưởng xanh cũng có nhiều cải thiện đáng kể, từ năm 2022 đến nay liên tục tăng. Năm 2024, Chỉ số xanh (PGI) cấp tỉnh của tỉnh đạt 27,11 điểm, tăng 5,34 điểm so với năm 2023, Nam Định là một trong những địa phương có mức cải thiện mạnh nhất về chất lượng môi trường kinh doanh gắn với phát triển bền vững. Cả 4 chỉ số thành phần của PGI đều tăng, đặc biệt là các chỉ số chính sách khuyến khích và dịch vụ hỗ trợ tăng 2,13 điểm; thúc đẩy thực hành xanh tăng 1,47 điểm. Kết quả này thể hiện quyết tâm lớn của tỉnh trong việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh.

Để có được kết quả này, tỉnh Nam Định luôn chú trọng việc thực hiện chuyển đổi kép trong phát triển kinh tế, lấy CĐS làm phương tiện cho CĐX phát triển. Trên cơ sở đó, các cấp, ngành và các doanh nghiệp trong tỉnh nghiêm túc thực hiện lộ trình CĐS theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 15/10/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về CĐS tỉnh Nam Định đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 và Kế hoạch số 113/KH-UBND ngày 16/8/2023 của UBND tỉnh về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 trên địa bàn tỉnh theo hướng ứng dụng công nghệ để phục vụ người dân, doanh nghiệp được tốt hơn; minh bạch nguồn xuất xứ hàng hóa và sản xuất, cung ứng hàng hóa hiệu quả hơn. Các ngành Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương đã chủ động hướng các hoạt động thu hút đầu tư, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ mới, công nghệ xanh, sạch vào các lĩnh vực của tỉnh; ngăn chặn công nghệ lạc hậu, có hại đến sức khỏe con người và tài nguyên môi trường, phục vụ phát triển kinh tế xanh của tỉnh. Trong đó, ngành Khoa học và Công nghệ đã quan tâm phát triển theo hướng kinh tế xanh, gắn cơ cấu lại nền kinh tế với các mô hình tăng trưởng xanh dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây được xem là một trong những giải pháp hữu hiệu trong việc bảo vệ môi trường sống, tiến tới mục tiêu phát triển bền vững. Qua đó Sở đã tổ chức thực hiện một số nhiệm vụ khoa học công nghệ hướng đến sản xuất, chăn nuôi bền vững như: “Xây dựng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng theo hướng hữu cơ, sử dụng công nghệ sinh học thay thế thuốc kháng sinh và hóa chất”; “Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất rau theo hướng hữu cơ và tổ chức sản xuất liên kết tại tỉnh Nam Định”; “Nghiên cứu hoàn thiện quy trình sản xuất probiotic - đa enzyme và ứng dụng bổ sung trong thức ăn nuôi thủy sản, xử lý môi trường nuôi nhằm tăng hiệu quả kinh tế và đảm bảo tính bền vững tại tỉnh Nam Định”... Đồng thời khuyến khích, hỗ trợ những dự án kinh tế xanh như: “Phát triển nghề lên men thủ công từ làng cổ Bách Cốc”, “Nuôi cấy đông trùng hạ thảo ký chủ tằm xuất khẩu sang Trung Quốc”; “Sản xuất hạt giống nảy mầm sẵn”…

Ngành Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện nhiều giải pháp gắn CĐS với CĐX để thực hiện các mô hình tăng trưởng như: Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ thúc đẩy sản xuất nông, lâm, thủy sản theo hướng xanh, thông minh; phát triển chuỗi giá trị nông sản xanh và ứng dụng công nghệ vào quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường và điều tiết thủy lợi... Trong đó chú trọng thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển công nghiệp chế biến, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất theo hướng xanh, thông minh. Hỗ trợ 8 cơ sở, doanh nghiệp đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại trong chế biến, bảo quản nông, lâm,  thủy sản; 6 doanh nghiệp tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị nông nghiệp; 3 doanh nghiệp, cơ sở áp dụng chương trình quản lý chất lượng tiên tiến VietGAP, HACCP, ISO và hướng dẫn duy trì cho các cơ sở đã được chứng nhận trong các năm trước. Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ xây dựng và phát triển 42 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ, cung ứng thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn. Kết nối, lan tỏa, hình thành hệ thống chuỗi hơn 115 cửa hàng tiện ích kinh doanh, giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp an toàn, trong đó có 7 điểm bán hàng OCOP. Đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin trong truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời xây dựng chương trình kiểm soát nội bộ, thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc cho hơn 20 cơ sở, tiếp tục hỗ trợ 200 cơ sở duy trì phần mềm định danh điện tử; 55 cơ sở thiết lập nhật ký điện tử để theo dõi sản xuất... Ngoài ra, Sở cũng đẩy mạnh thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ tài nguyên, quản lý rác thải, nước nhằm đảm bảo môi trường trong lành, bền vững.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung phát triển các sản phẩm du lịch xanh như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng biển, khám phá thiên nhiên, du lịch nông nghiệp và trải nghiệm cộng đồng. Những mô hình như du lịch rừng ngập mặn tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, du lịch làng nghề hay du lịch văn hóa - tâm linh gắn với các lễ hội truyền thống đang có sức hút mạnh mẽ.

Chủ động gắn kết giữa CĐS và CĐX, thời gian tới tỉnh tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả các mục tiêu Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050... Đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng CĐS, CĐX, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh; khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trên toàn tỉnh theo hướng hiện đại, công nghệ cao, thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng cao; tham gia sâu, toàn diện vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp kết nối, tiếp cận với các chính sách về phát triển kinh tế xanh. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xây dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, khuyến khích khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo; nâng cao kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ công chức, viên chức... Bên cạnh đó các doanh nghiệp cũng cần có sự thay đổi và thích ứng với chuyển đổi kép; chủ động đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm và tuân thủ các cam kết về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh.

Bài và ảnh: Nguyễn Hương