El Nino có khả năng rất mạnh, nguy cơ thiếu nước diện rộng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6-8/2026, với xác suất 80-90%; sau đó, có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026. Thậm chí không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20-25%) trong các tháng cuối năm và kéo dài sang năm 2027.

Tại Việt Nam, điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026, với số ngày nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10-40% trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025.

Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25-50%. Đồng thời, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm.

Dự báo chi tiết về nguồn nước năm 2026-2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết mùa mưa ở các khu vực có khả năng xuất hiện tương đương so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ xuất hiện muộn hơn so với trung bình.

Tuy nhiên khả năng mùa mưa kết thúc sớm hơn so với trung bình tại các khu vực. Tổng lượng mưa các khu vực có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ vào các tháng cuối năm 2026.

Tổng lượng mưa các tháng 6, 7 và 11, 12/2026 ở thượng nguồn sông Đà (khu vực nam Trung Quốc) tương đương các năm, nhưng các tháng 5 và 8 đến tháng 10/2026 khả năng thấp hơn so với trung bình các năm.

Do vậy, từ tháng 5 đến hết năm nay, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa lớn và trên các sông chính phổ biến ở mức thiếu hụt so với trung bình nhiều năm.

Trên sông Thao, sông Lô, lượng dòng chảy trong tháng 7 và 8 năm nay phổ biến thiếu hụt 20-50%, từ tháng 9 đến hết năm thiếu hụt 10-30%.

Trên lưu vực sông Đà, tổng lượng dòng chảy đến các hồ thủy điện Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Bản Chát thiếu hụt 10-30%.

Trên lưu vực sông Gâm, sông Chảy, tổng lượng dòng chảy đến hồ thủy điện Tuyên Quang và Thác Bà thiếu hụt 5-10%.

Riêng hạ lưu sông Hồng tại trạm Hà Nội và trên sông Cầu tại trạm Gia Bảy (Thái Nguyên) phổ biến ở mức tương đương đến cao hơn 10-20%.

Đặc biệt trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5-7 năm nay có khả năng thiếu hụt 10-25% so với trung bình nhiều năm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ nguy cơ hạn hán, thiếu nước

Với các sông ở miền Trung, dự báo lượng dòng chảy trên các sông ở Thanh Hóa các tháng 5, 6 và 7-2026 thấp hơn trung bình nhiều năm 18-35%, các tháng còn lại của năm ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn 8-12%.

Trên các sông ở Nghệ An phổ biến thấp hơn 25-44%. Các sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố (Hà Tĩnh) ở mức xấp xỉ và thấp hơn các năm từ 10-57%.

Trên các sông từ Quảng Trị - Huế, lượng dòng chảy trên các sông ở mức thấp hơn 15-32%, riêng sông Tả Trạch (Huế) cao hơn khoảng 89%.

Trên các sông từ Đà Nẵng - Lâm Đồng, lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thiếu hụt 15-40%.

Nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước cục bộ ở những nơi ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng từ tháng 6-8 năm nay.

Khu vực Nam Bộ, từ tháng 5 đến hết năm, tổng lượng dòng chảy từ thượng lưu sông Mekong về hạ lưu Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thiếu hụt so với trung bình nhiều năm và mùa lũ năm 2024, 2025.

Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026-2027, đồng thời tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên phạm vi rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng chú ý, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị.

Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình khí hậu, thời tiết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm; kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương.