Dấu ấn Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình trong dòng chảy phát triển của Quốc hội Việt Nam

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, trước hàng chục vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngày 3/9/1945, Chính phủ lâm thời tổ chức phiên họp đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị Chính phủ “tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu, nghèo, tôn giáo, dòng giống…”.

Ngày 8/9/1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ban hành Sắc lệnh số 14-SL quy định mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc hội. Ngày 5/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi cử tri cả nước đi bầu cử: “…ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình…”.

Đáp lời hiệu triệu thiêng liêng đó, ngày 6/1/1946, nhân dân cả nước, kể cả những vùng đang có chiến sự ác liệt ở phía Nam đã nô nức tham gia bầu cử. Riêng các tỉnh phía Bắc, trong đó có tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, mặc dù phải đối phó với âm mưu phá hoại hết sức tinh vi và trắng trợn của kẻ thù, nhưng cuộc Tổng tuyển cử vẫn diễn ra an toàn. Cuộc bầu cử được được tiến hành theo những nguyên tắc dân chủ, tiến bộ nhất, đó là: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 89%, Cuộc Tổng tuyển cử đã thành công, bầu ra 333 đại biểu Quốc hội, trong đó Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao nhất (98,4%, tại Hà Nội).

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 là mốc son quan trọng, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của Việt Nam. Quốc hội Khóa I- cơ quan quyền lực cao nhất của nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa chính thức ra đời, mở ra kỷ nguyên nhân dân làm chủ vận mệnh quốc gia, dân tộc. Đây cũng là minh chứng sinh động cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, cho ý chí độc lập, tự do của nhân dân ta.

Suốt chặng đường 80 năm phát triển, Quốc hội đã luôn gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dù trong bất kỳ hoàn cảnh, giai đoạn lịch sử nào, đều hoàn thành trọng trách của cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Thực hiện tốt chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; ban hành 5 bản Hiến pháp; 567 luật, 236 pháp lệnh và hàng nghìn nghị quyết, tạo cơ sở pháp lý quan trọng phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng hệ thống chính trị, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, củng cố quốc phòng, an ninh, đối ngoại, đảm bảo việc thực hiện quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Hòa chung dòng chảy lịch sử đó, tính từ Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đến nay, tỉnh Ninh Bình (bao gồm các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình trước đây) có 431 đại biểu tham gia 15 nhiệm kỳ Quốc hội. Các đại biểu Quốc hội của tỉnh đến từ mọi tầng lớp, từ công nhân, nông dân đến kỹ sư, bác sĩ, chức sắc tôn giáo... Nhiều người được nhân dân, Đảng, Nhà nước, Quốc hội giao giữ các trọng trách lớn ở các bộ, ngành Trung ương và địa phương. Đặc biệt, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình vinh dự, tự hào có đồng chí Nguyễn Văn An (đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Nam Ninh khóa VII và sau này được bầu làm Chủ tịch Quốc hội 2 nhiệm kỳ (khoá X, XI)); Cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang, người con quê hương Ninh Bình, là đại biểu Quốc hội khóa XIII và XIV; đồng chí Nguyễn Thị Doan, đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Nam khóa XII, sau này được Quốc hội bầu giữ chức Phó Chủ tịch nước…

Các vị đại biểu Quốc hội trong Đoàn dù hoạt động ở thời kỳ nào, trong bất cứ hoàn cảnh, cương vị nào cũng đều nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Bởi lẽ, trước hết đại biểu Quốc hội của tỉnh là những người gắn bó mật thiết với đời sống Nhân dân, luôn đau đáu, trăn trở với việc dân, việc nước. Là những người vinh dự đại diện cho ý chí, nguyện vọng của hàng nghìn cử tri vùng đất địa linh nhân kiệt, mỗi đại biểu luôn tự hào mang trong mình sứ mệnh và trọng trách đặc biệt: không chỉ là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân cả nước, mà còn là người kế thừa và phát huy truyền thống của vùng đất địa linh nhân kiệt với linh khí Hoa Lư, hào khí Đông A, cùng tiếng trống cách mạng Bồ Đề... Niềm tự hào này cũng là lời nhắc nhở, thôi thúc mỗi đại biểu không ngừng nỗ lực, nâng cao bản lĩnh, trí tuệ và tận hiến để tham gia kiến tạo các quyết sách vĩ mô, và giám sát tối cao, đảm bảo các quyết sách được thực thi hiệu quả; đồng thời kiên trì đề xuất, kiến nghị các cơ chế, chính sách nhằm khai thác tối đa tiềm năng, nâng cao vị thế của Ninh Bình.

Trong những nhiệm kỳ gần đây, tiếp nối thành quả của các thế hệ, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, theo hướng gắn bó chặt chẽ với cử tri và thực tiễn, kiên trì đề xuất cơ chế, chính sách cho tỉnh, khẳng định vai trò là “cầu nối” vững chắc giữa cử tri và Quốc hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh và đất nước.

Đặc biệt, nhiệm kỳ 2021-2026 trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh và tinh gọn bộ máy, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình được hình thành trên cơ sở hợp nhất Đoàn ĐBQH của 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình (trước đây) đã nhanh chóng ổn định tổ chức, đoàn kết, trách nhiệm, nâng cao hiệu lực hoạt động. Hiện Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình có 20 đại biểu (9 đại biểu công tác tại các cơ quan Trung ương, 11 đại biểu công tác tại địa phương), có 5 Ủy viên Trung ương Đảng; có 2 đại biểu là Tiến sĩ; 1 đại biểu là Phó Giáo sư, Tiến sỹ. Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Công tác Đại biểu đã được tín nhiệm bầu giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội. Đây không chỉ là niềm vinh dự, tự hào của cử tri Ninh Bình, mà còn là khẳng định vị thế, đóng góp của Đoàn ĐBQH tỉnh trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Với tinh thần trách nhiệm cao và bản lĩnh, các đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình đã ghi dấu ấn sâu sắc qua các hoạt động: lập pháp, giám sát tối cao và gắn bó máu thịt với cử tri, nhân dân.

Theo đó, công tác xây dựng pháp luật ngày càng đi vào chiều sâu và chất lượng. Các đại biểu đã chủ động nghiên cứu, tham gia sâu sắc, có hiệu quả vào việc lấy ý kiến đối với trên 200 dự án luật, dự thảo nghị quyết, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Trên tinh thần đồng hành cùng địa phương, nhiệm kỳ qua, ngoài việc tổ chức giám sát và khảo sát 14 chuyên đề lớn theo chương trình của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đoàn đã lựa chọn những vấn đề trọng tâm, trọng điểm để tiến hành 23 cuộc khảo sát việc thi hành pháp luật tại địa phương. Thông qua giám sát, Đoàn đã tổng hợp gần 300 kiến nghị, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương, yêu cầu rà soát, sửa đổi, điều chỉnh các quy định chưa phù hợp và bổ sung những quy định mới cần thiết. Đồng thời, Đoàn cũng kiến nghị với UBND tỉnh, các ngành chức năng, và các đơn vị có liên quan để đảm bảo triển khai và thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nhiệm kỳ qua cũng ghi dấu hoạt động của đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình tại Nghị trường Quốc hội. Với tổng cộng hơn 722 lượt phát biểu và tranh luận tại Tổ và Hội trường, 34 lượt chất vấn trực tiếp tại hội trường và 12 nội dung chất vấn bằng văn bản, các đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình đã thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, yêu cầu Chính phủ và các thành viên Chính ph giải quyết dứt điểm những vấn đề nóng của xã hội, được dư luận, nhân dân quan tâm.

Đặc biệt, Đoàn đã tích cực tham gia xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trên tinh thần trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, Nhân dân lên trên hết và trước hết. Trong đó đã tham gia quyết định những quyết sách mang tính lịch sử như việc sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tập trung tháo gỡ rào cản về thể chế, tạo hành lang pháp lý vững chắc, khơi thông nguồn lực cho phát triển. Từ sự đóng góp tích cực của đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình nói riêng, các đại biểu Quốc hội cả nước nói chung đã góp phần hoạch định các chính sách thấm đẫm hơi thở của cuộc sống, giúp nhanh chóng được triển khai trong thực tiễn, tạo bước chuyển tích cực cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

Hoạt động tiếp xúc cử tri luôn được Đoàn ĐBQH tỉnh quan tâm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng giúp các đại biểu có điều kiện tiếp xúc với cử tri, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, phản ánh, kiến nghị về những vấn đề cử tri quan tâm. Trong nhiệm kỳ, Đoàn đã tổ chức 399 cuộc tiếp xúc cử tri bằng nhiều hình thức đa dạng, từ trực tiếp, trực tuyến đến theo chuyên đề, theo đối tượng. Qua tiếp xúc, Đoàn đã tổng hợp và chuyển 692 ý kiến, kiến nghị của cử tri đến các cơ quan có thẩm quyền. Cùng với đó, Đoàn đã tăng cường giám sát việc giải quyết, góp phần quan trọng vào việc giải quyết kịp thời, dứt điểm những “nghẽn” trong thực thi chính sách, pháp luật, giảm bức xúc trong nhân dân, củng cố vững chắc niềm tin của cử tri, nhân dân vào hoạt động của Quốc hội và bộ máy chính quyền các cấp.

Bên cạnh đó, hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân được Đoàn quan tâm duy trì nền nếp gắn với tăng cường giám sát những vụ việc phức tạp, kéo dài, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Các hoạt động an sinh xã hội, “đền ơn đáp nghĩa” được các đại biểu Quốc hội tỉnh quan tâm thực hiện. Đã có hàng nghìn suất quà an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa với tổng trí giá hàng tỷ đồng được trao tặng cho các đối tượng chính sách, gia đình có công với cách mạng, người nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh.

Hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh không chỉ góp phần vào thành công chung của Quốc hội mà còn trực tiếp phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhiều kiến nghị của Đoàn đã được Quốc hội, Chính phủ tiếp thu, tạo điều kiện để tỉnh triển khai các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế, du lịch, phát huy di giá trị di sản.... Đây cũng là cơ sở tạo động lực để Ninh Bình phát triển bứt phá, góp phần củng cố, tiếp nối hành trình xây dựng niềm tin trong nhân dân vào Quốc hội - cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đại diện cao nhất cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam là dịp để chúng ta cùng nhau tự hào về truyền thống vẻ vang của Quốc hội Việt Nam và khẳng định những đóng góp lặng thầm, bền bỉ của Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình qua các thời kỳ. Với nền tảng vững chắc, cùng tinh thần đổi mới, bản lĩnh, quyết tâm, niềm tự hào được đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân vùng đất địa linh nhân kiệt, Đoàn ĐBQH tỉnh sẽ tiếp tục là “cầu nối” vững chắc, tin cậy giữa Quốc hội với cử tri, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, cùng cả nước vững tin tiến vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đặng Xuân Phong
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy,
Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình