Đánh giá tình hình tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước năm 2015

Ngày 13-11-2015, Thường trực Ban Chỉ đạo (BCĐ) Trung ương Đổi mới và phát triển doanh nghiệp (DN) đã tổ chức hội nghị trực tuyến với các tỉnh, thành phố về tình hình thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) 10 tháng đầu năm 2015, nhiệm vụ và giải pháp những tháng cuối năm 2015. Đồng chí Vũ Văn Ninh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng BCĐ chủ trì hội nghị. Dự hội nghị có lãnh đạo các bộ, ngành; các tập đoàn kinh tế, tổng Cty Nhà nước trong cả nước. Tại đầu cầu tỉnh ta, dự hội nghị có đồng chí Trần Lê Đoài, TUV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành liên quan của tỉnh và các DN thực hiện tái cơ cấu DNNN của tỉnh.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh - Chủ trì Hội nghi trực tuyến

Báo cáo trình bày tại hội nghị cho biết, trong năm 2015, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng Cty Nhà nước đã tập trung thực hiện các nhiệm vụ tái cơ cấu DNNN theo kế hoạch. Hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách về đổi mới tổ chức quản lý và tái cơ cấu DNNN theo chương trình đề ra. Hoàn thành kế hoạch tái cơ cấu DNNN giai đoạn 2014-2015, trong đó cổ phần hóa 432 DN. Triển khai sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của Cty nông, lâm nghiệp. Căn cứ tiêu chí, danh mục phân loại DNNN, rà soát bổ sung DN cần cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước năm 2015 và xây dựng phương án tổng thể sắp xếp DNNN giai đoạn 2016-2020. Cả nước đã có 175 DN được sắp xếp, trong đó 159 DN đã được phê duyệt phương án cổ phần hóa, 16 DN thực hiện sắp xếp theo các hình thức khác. 10 tháng đầu năm 2015, cả nước thoái vốn được 9.152,2 tỷ đồng, thu về 13.767,5 tỷ đồng, bằng 1,5 lần giá trị sổ sách. Trong đó, các lĩnh vực bất động sản, bảo hiểm, chứng khoán, tài chính, ngân hàng là 4.418,2 tỷ đồng, thu về 4.956,3 tỷ đồng; bán phần vốn Nhà nước không cần nắm giữ tại các DN khác là 4.734,1 tỷ đồng, thu về 8.811,4 tỷ đồng. Lũy kế từ năm 2012 đến 28-10-2015, cả nước thoái được 16.450 tỷ đồng, thu về 22.870 tỷ đồng. Hết ngày 20-10-2015 có 93 DN cổ phần hóa bán đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng tại sàn giao dịch chứng khoán và các Cty chứng khoán với tổng số lượng cổ phần chào bán là 836.227.509 cổ phiếu, trị giá 4.683,8 tỷ đồng, đạt 38% tổng số cổ phần chào bán. Đến nay đã có 36 bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch bổ sung kế hoạch thực hiện sắp xếp trong năm 2015 gồm: 188 DN cổ phần hóa, 12 DN giải thể, 1 DN bán, 11 DN chuyển thành Cty TNHH hai thành viên trở lên và 2 DN chuyển thành đơn vị sự nghiệp. Đưa vào kế hoạch thực hiện trong giai đoạn 2016-2020 gồm 123 DN cổ phần hóa, 4 DN hợp nhất. Hiện nay, còn 22 đơn vị thuộc diện phải trình phương án bổ sung nhưng vẫn chưa trình Thủ tướng Chính phủ gồm các bộ, ngành: Quốc phòng, GTVT, KH và CN, NN và PTNT, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam; các địa phương: Bắc Kạn, Cao Bằng, Cần Thơ, Đắc Lắk, Hà Giang, Hà Nội, Hải Dương, Thành phố Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Phú Yên, Thái Nguyên; các tập đoàn kinh tế, tổng Cty Nhà nước: Điện lực, Dầu khí, Cao su và Thuốc lá. Bộ NN và PTNT đã tổ chức thẩm định và có văn bản trình Thủ tướng Chính phủ phương án tổng thể sắp xếp các Cty nông, lâm nghiệp của 32 địa phương, 1 tập đoàn và 1 tổng Cty. Văn phòng Chính phủ đang thẩm tra trình Thủ tướng Chính phủ phương án tổng thể sắp xếp các Cty nông, lâm nghiệp của 10 địa phương, đơn vị: Bình Thuận, Yên Bái, Hòa Bình, Sơn La, Quảng Trị, Ninh Bình, Long An, Bình Phước, Tập đoàn Cao su, Tổng Cty Cà phê. 9 địa phương đã có phương án được Bộ NN và PTNT thẩm định nhưng chưa trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; 3 địa phương chưa gửi phương án tổng thể sắp xếp các Cty nông, lâm nghiệp để thẩm định…

Trong 2 tháng cuối năm, BCĐ Đổi mới và phát triển DN, các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách về sắp xếp, đổi mới DN theo kế hoạch. Khẩn trương ban hành hoặc trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động, Quy chế quản lý tài chính của các DNNN 100% vốn Nhà nước theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN và Luật DN, Luật Đầu tư năm 2014 trước ngày 1-6-2016. Quyết liệt hơn nữa trong chỉ đạo và triển khai thực hiện các giải pháp để hoàn thành kế hoạch sắp xếp, cổ phần hóa; trong đó tập trung vào các DN thuộc diện khó hoàn thành cổ phần hóa. Tiếp tục rà soát theo tiêu chí, danh mục phân loại DNNN tại Quyết định số 37/2014/QĐ-TTg ngày 18-6-2014, trình Thủ tướng Chính phủ bổ sung kế hoạch sắp xếp DNNN để thực hiện ngay hoặc thực hiện trong giai đoạn tới. Các địa phương khẩn trương xây dựng và hoàn thiện phương án tổng thể sắp xếp các Cty nông, lâm nghiệp trực thuộc, báo cáo Bộ NN và PTNT để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Rà soát, phân loại đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc đủ điều kiện chuyển thành Cty cổ phần trình Thủ tướng Chính phủ hoặc báo cáo Bộ quản lý ngành, UBND các tỉnh, thành phố để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Tổ chức tổng kết và báo cáo tình hình sắp xếp, đổi mới và phát triển DNNN giai đoạn 2011-2015, nhiệm vụ, giải pháp đến năm 2020. BCĐ Đổi mới và phát triển DN phối hợp với các Bộ: Tài chính, KH và ĐT, NN và PTNT tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các bộ, ngành, địa phương, DN trong việc thực hiện tái cơ cấu, cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước cùng với thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh được giao. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với BCĐ tổng kết công tác sắp xếp, tái cơ cấu DNNN giai đoạn 2011-2015, xây dựng phương án tổng thể cho giai đoạn 2016-2020. Tăng cường và chủ động thông tin tuyên truyền, tạo sự đồng thuận, nhất trí cao giữa các ngành, các cấp, các DN và nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2011-2015.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh ta đã xây dựng kế hoạch thực hiện phương án sắp xếp, đổi mới DNNN do tỉnh quản lý giai đoạn 2011-2015. Theo đó, tỉnh ta có 5 DN có vốn Nhà nước phải thực hiện sắp xếp, đổi mới giai đoạn 2011-2015, gồm: Cty TNHH một thành viên Công trình đô thị Nam Định, Cty TNHH một thành viên Môi trường Nam Định, Cty TNHH một thành viên Kinh doanh nước sạch Nam Định, Cty TNHH một thành viên Nông nghiệp Rạng Đông và Cty TNHH một thành viên Nông nghiệp Bạch Long. Hiện tiến độ thực hiện cổ phần hóa tại các DN còn chậm so với kế hoạch đề ra. Nguyên nhân là do các DN thực hiện cổ phần hóa đều là đơn vị hoạt động sự nghiệp, tài sản sự nghiệp phục vụ hoạt động có giá trị lớn, một số đã xuống cấp chưa khấu hao được nhiều nên đưa vào tính giá trị của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc sản xuất, kinh doanh. Đối với các Cty TNHH một thành viên Nông nghiệp Rạng Đông, Bạch Long có nhiều phức tạp về đất đai khoán cho nhiều đối tượng, lao động trong Cty còn nhiều tồn tại. Lao động của các DN chủ yếu là lao động phổ thông, thu nhập thấp nên khó khăn khi tham gia mua cổ phần.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng BCĐ Đổi mới và phát triển DN ghi nhận và đánh giá cao những kết quả đạt được trong thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu DNNN trong những năm qua, đặc biệt là 10 tháng năm 2015. Đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng Cty Nhà nước chủ động phối hợp để sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách về sắp xếp, đổi mới DN, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu DNNN trong thời gian tới. Đối với các DN đã được xác định cụ thể phải hoàn thành việc đổi mới, sắp xếp trong năm 2015. Đối với các DN đã công bố và đang xác định giá trị tài sản, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành phương án trong năm 2015 để có thể tiến hành sắp xếp, đổi mới vào đầu năm 2016. Đối với DN phải thoái vốn cần tiến hành thoái vốn theo lộ trình, bảo đảm không bị thất thoát nguồn vốn của Nhà nước và không nhất thiết phải thoái vốn bằng mọi giá. Việc bàn giao các DN và bán cổ phần phải nộp về cơ quan chủ quản quản lý theo quy định. Quá trình cổ phần hóa có liên quan đến các đơn vị hành chính sự nghiệp của các bộ, ngành cần lập phương án xử lý cụ thể, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời lập phương án theo hướng tự chủ. Đối với các DN nông, lâm nghiệp liên quan nhiều đến đất đai, người dân cần nỗ lực triển khai thực hiện theo đúng phương án đã được phê duyệt, trong quá trình triển khai thực hiện nếu phát sinh khó khăn cần báo cáo ngay cơ quan chủ quản, hoặc các bộ, ngành, Chính phủ để chỉ đạo giải quyết. Trong quý I-2016 phải hoàn thiện việc triển khai xây dựng, lập kế hoạch, phương án thực hiện sắp xếp, đổi mới DN giai đoạn 2016-2020. Đồng chí Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành liên quan xử lý ngay các kiến nghị của các tỉnh, thành phố đã nêu. Từ nay đến cuối năm, các tỉnh, thành phố cần nâng cao tinh thần trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ công tác cổ phần hóa, sắp xếp, đổi mới DNNN, phấn đấu đạt trên 90% kế hoạch đề ra./.

Văn Đại