Đại võ sư quốc tế Phạm Xuân Nam: Tâm huyết truyền bá Mạc Gia Quyền

Trong quá khứ, họ Mạc nổi tiếng với nhân vật Thái tổ Mạc Đăng Dung. Do những biến thiên lịch sử, cuối năm 1592, Mạc triều thất thủ, thân vương Mạc Đăng Thận đã mang gia quyến, theo đường biển tìm đến đất Kiên Lao thuộc phủ Thiên Trường (Xuân Trường - Nam Định), định cư và đổi thành họ Phạm để tránh bị Chúa Trịnh truy sát. Từ đó, họ Phạm gốc Mạc sinh cơ lập nghiệp lâu dài tại đây.

Võ sư Phạm Xuân Nam là hậu duệ thuộc chi thứ 8 của thân vương Mạc Đăng Thận. Theo quy ước nghiêm ngặt của dòng họ Mạc, những bí kíp võ công chỉ truyền cho người con trai cả, tuy nhiên, đến đời cụ thân sinh ông Phạm Xuân Nam thì người bác cả không lập gia đình, không có con nối dõi, vì vậy, ông Nam là cháu được thừa tự và được người bác truyền thụ bí kíp võ công Mạc gia.

Do quy định nghiêm ngặt của môn quy, người biết võ phải giấu kín thân phận, nguồn gốc võ học, nên suốt nhiều năm, ông Phạm Xuân Nam thân võ công bí truyền của dòng họ Mạc nhưng vẫn lặng lẽ với vai trò một nhân viên ngành Bưu chính viễn thông.

Những năm 1970, ông Nam công tác tại Móng Cái (Quảng Ninh), với ý nguyện tìm hiểu nâng cao trình độ võ thuật của dòng họ, ông không chỉ luyện Mạc Gia Quyền mà còn tìm hiểu thêm nhiều môn võ khác. Ông may mắn được thọ giáo Minh Không thiền sư Phạm Hải Lăng, đệ tử chân truyền của một võ sư danh tiếng từng làm cận vệ cho Tôn Trung Sơn.

Với căn bản võ học của dòng họ cộng với sự chỉ dạy của thiền sư Phạm Hải Lăng, ông Phạm Xuân Nam nhanh chóng lĩnh hội được các yếu quyết võ học và trở thành một người có võ công thâm hậu.

Từ năm 1971, ông bắt đầu dạy võ cho nhiều đệ tử tại Cẩm Phả, Uông Bí, Hà Lầm dưới danh nghĩa võ cổ truyền và vẫn giữ kín thân phận là một đệ tử Mạc Gia. Một thời gian sau, ông chuyển công tác về tỉnh Hà Nam Ninh (cũ) vừa làm nhân viên Bưu chính viễn thông vừa bí mật dạy võ và học võ với nhiều võ sư danh tiếng của các môn phái khác.

Sau đổi mới năm 1986, việc dạy võ được khuyến khích, nên năm 1988 ông chính thức mở lớp dạy võ. Năm 1991, ông nghỉ hưu về sống tại phường Trường Thi (cũ), dành nhiều thời gian vào việc nghiên cứu, truyền thụ võ thuật. Với khả năng võ thuật và danh tiếng của mình, cũng trong năm 1991, võ sư tham gia vận động và là một trong những thành viên sáng lập Hội Võ thuật lâm thời tỉnh Nam Định (cũ).

Năm 1993, Liên đoàn Võ thuật tỉnh Nam Định thành lập trên cơ sở Hội Võ thuật lâm thời tỉnh Nam Định (cũ) và ông Nam giữ vai trò Phó Chủ tịch Liên đoàn. Ông cũng tham gia học lớp trọng tài đầu tiên do Liên đoàn Võ thuật Việt Nam mở và làm trọng tài tại các giải võ thuật quốc gia từ năm 1994. Ông là lớp võ sư đầu tiên được cấp bằng từ khi có Liên đoàn Võ thuật Việt Nam (1995).

Đặc biệt, võ sư Phạm Xuân Nam đã có nhiều đóng góp cho phong trào tại Liên đoàn Võ thuật tỉnh Nam Định. Ông tham gia đào tạo cho tỉnh Nam Định 4 lớp huấn luyện viên võ thuật. Nhiều đệ tử của ông đã trở thành võ sư huấn luyện viên của các CLB, võ đường, vận động viên võ thuật chuyên nghiệp 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình (cũ).

Năm 2016, khi thời cơ chín muồi ông chính thức ra mắt môn phái Mạc Gia Quyền và bắt đầu truyền dạy môn võ này. Một năm sau võ sư Phạm Xuân Nam tham gia sáng lập Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh Nam Định (cũ) và giữ vai trò Chủ tịch Liên đoàn. Ông được bầu vào Ban Chấp hành Liên đoàn Võ thuật Việt Nam và giữ cương vị Trưởng Ban phục dựng và phát triển võ cổ truyền các tỉnh phía Bắc.

Thời gian này, ông tham gia truyền dạy Mạc Gia Quyền ở nhiều nơi như: Nhà hát Nhân Dân, Cung thiếu nhi, Trung tâm thể thao thành phố Nam Định (cũ), Trường THCS Nguyễn Viết Xuân, Trường THCS Mỹ Xá, các huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản, Giao Thủy, Xuân Trường, Ý Yên…

Với bề dày thành tích, năm 2017 ông Phạm Xuân Nam được Liên đoàn Võ thuật Việt Nam phong võ sư 7 đẳng, năm 2018, phong võ sư 8 đẳng (đại võ sư). Để khuyếch trương thanh thế võ thuật cổ truyền của người Việt, mở rộng giao lưu võ thuật quốc tế, năm 2019, võ sư Phạm Xuân Nam tham gia Liên đoàn Võ thuật thế giới và được phong võ sư 9 đẳng.

Trong nhiều kỳ giao lưu võ thuật quốc tế, trước sự chứng kiến của nhiều quyền sư danh tiếng, đại võ sư Phạm Xuân Nam đã biểu diễn các bài quyền trấn môn của Mạc Gia Quyền rất có “hình” và có “thần”, nhận được sự thán phục của nhiều bạn bè quốc tế, góp phần nâng cao uy tín, vị thế Võ Việt trong mắt bạn bè năm châu.

Năm 2022, ông Phạm Xuân Nam được phong võ sư 10 đẳng (đại võ sư quốc tế). Năm 2026, đại võ sư quốc tế Phạm Xuân Nam bước sang tuổi 75, dù tuổi cao, ông vẫn thường xuyên tham gia các võ đường Mạc Gia Quyền, các CLB võ thuật của các đệ tử tại Ninh Bình (cũ), Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Ninh Thuận… để truyền dạy, xiển dương thanh thế Mạc Gia Quyền đến công chúng. Trong truyền dạy võ thuật, võ sư đặc biệt chú ý đến đào tạo võ đạo.

Đại võ sư quốc tế Phạm Xuân Nam bày tỏ: Tận cùng của võ là văn, người tập võ mà không có trí tuệ, không có nhận thức về văn hóa, đạo đức thì khó mà đạt được cảnh giới cao của võ thuật, võ đạo. Vì vậy, trong truyền bá Mạc Gia Quyền tôi luôn nhấn mạnh cần truyền dạy tinh thần võ đạo song song với việc dạy hệ thống quyền pháp.

Ông Phạm Xuân Nam tâm sự: Mạc Gia Quyền là môn võ bí truyền của dòng họ Mạc, đồng thời là một di sản văn hóa truyền thống. Sứ mệnh của những người như tôi là phải bảo vệ, gìn giữ thật tốt di sản của dòng họ, truyền bá những nét tinh túy của Mạc Gia Quyền tới lớp người đi sau, tránh nguy cơ võ thuật của dòng họ bị mai một, thất truyền.