Đại biểu Quốc hội đề xuất nâng lương cơ sở lên 2,65-2,7 triệu đồng/tháng

Tại phiên thảo luận của Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tác động trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Theo đại biểu, thời gian qua Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, sau đó lên 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 1-7-2026. Tuy nhiên, vấn đề hiện nay không chỉ là có tăng hay không, mà là tăng ở mức nào để vừa đảm bảo đời sống, vừa phù hợp khả năng ngân sách và tạo động lực phát triển khu vực công.

Đánh giá về phương án tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình nhận định đây là bước điều chỉnh hợp lý về mặt kỹ thuật, song chưa đủ mạnh để đảm bảo cuộc sống cho đa số người làm việc trong khu vực công. Mức tăng này tương đương khoảng 8,12% so với hiện hành, cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và CPI quý I-2026 (3,51%), đồng nghĩa người hưởng lương ngân sách có cải thiện thu nhập thực tế. Tuy nhiên, mức tăng này mới chỉ dừng ở mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu đảm bảo đời sống.

Đại biểu dẫn chứng, một công chức mới vào nghề với hệ số lương 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng, khiến nhiều người khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc nguồn thu bổ sung, từ đó ảnh hưởng đến động lực và chất lượng cuộc sống.

So sánh với khu vực doanh nghiệp, từ ngày 1-1-2026, lương tối thiểu vùng dao động từ 3,7 đến 5,31 triệu đồng/tháng, bình quân khoảng 4,47 triệu đồng. Với mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng, người có hệ số thấp chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng, trong khi hệ số 2,1 đạt khoảng 5,3 triệu đồng/tháng. Như vậy, nhóm thấp nhất chỉ nhỉnh hơn mức tối thiểu vùng bình quân, còn nhóm cao hơn mới chạm ngưỡng vùng 1. Với chi phí sinh hoạt tại đô thị, đây chỉ là mức “cầm cự”, chưa đảm bảo cuộc sống ổn định.

Đại biểu cũng lưu ý áp lực chi tiêu ngày càng lớn, khi nhiều nhóm hàng thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung. Trong năm 2025, chi phí nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, trong khi thuốc và dịch vụ y tế tăng tới 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó cắt giảm đối với hộ gia đình công chức, viên chức, khiến việc tăng lương 8,12% chưa tạo được cảm giác “an tâm” về tài chính.

Từ thực tiễn trên, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình đề xuất xem xét mức lương cơ sở từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 13-15%. Theo ông, với phương án này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, còn hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng, tức tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng mỗi tháng so với phương án 2,53 triệu đồng. Đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt, đặc biệt với nhóm thu nhập thấp.

Quan trọng hơn, mức điều chỉnh này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực chi tiêu thiết yếu và cải thiện tâm lý người lao động. Dù chưa thể đảm bảo hoàn toàn sống được bằng lương tại đô thị lớn, nhưng sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào thu nhập ngoài lương, tạo động lực làm việc và nâng cao chất lượng đội ngũ khu vực công.

Về cân đối ngân sách, đại biểu cho rằng mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng/tháng không gây áp lực quá lớn nếu đi kèm các giải pháp như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và cắt giảm các khoản chi kém hiệu quả. Đây là phương án có thể đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.

Đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình nhấn mạnh việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng là cần thiết nhưng chưa đủ. Trong bối cảnh hiện nay, mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng được xem là phương án tối ưu hơn, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo cải thiện thực chất, đồng thời mở đường cho các bước cải cách tiền lương sâu hơn trong thời gian tới.