Chuyển biến trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch

Trong những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, các cấp chính quyền trong tỉnh đã triển khai đồng bộ các biện pháp, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội, là cơ sở xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.

Hằng năm, UBND tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các quy định của pháp luật về hộ tịch; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về hộ tịch. Trong đó, chỉ đạo các ngành chức năng, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến những văn bản pháp luật có liên quan đến công tác hộ tịch như: Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành, Luật Hôn nhân gia đình, Bộ luật Dân sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính... với các hình thức tuyên truyền đa dạng, phong phú. Qua đó giúp người dân nắm rõ các quyền và nghĩa vụ của mình cũng như các trình tự, thủ tục trong công tác đăng ký hộ tịch theo đúng quy định của pháp luật. UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ, Sở Tư pháp phối hợp với các huyện, thành phố rà soát đội ngũ công chức làm công tác hộ tịch trên địa bàn, đề xuất lộ trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ công chức làm công tác hộ tịch theo tiêu chuẩn của Luật Hộ tịch… Mỗi năm UBND tỉnh tổ chức từ 2 đến 3 lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về hộ tịch với các nội dung như: Thẩm quyền chứng thực; một số quy định mới về hộ tịch, hôn nhân và gia đình; công tác xử lý vi phạm hành chính của cấp xã... cho cán bộ Phòng Tư pháp các huyện, thành phố và cán bộ tư pháp hộ tịch tại các xã, phường, thị trấn và các báo cáo viên pháp luật trong tỉnh nhằm trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư pháp ở các địa phương. Đến nay, toàn tỉnh có 257 cán bộ làm công tác tư pháp, trong đó, cấp huyện có 28 cán bộ; cấp xã có 229 cán bộ. Cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư pháp - hộ tịch, UBND tỉnh giao Sở Tư pháp tiến hành rà soát các văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND tỉnh ban hành liên quan đến Luật Hộ tịch; từ đó phân loại, lên danh mục kiến nghị sửa đổi, bổ sung và ban hành văn bản mới thay thế văn bản có nội dung không còn phù hợp; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện niêm yết công khai thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký và quản lý hộ tịch để cán bộ, nhân dân biết, giám sát, thực hiện bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Thường xuyên tiến hành thanh tra, kiểm tra đối với các huyện, thành phố và các xã, phường, thị trấn về việc giải quyết các hồ sơ đăng ký hộ tịch thuộc thẩm quyền; việc thực hiện quy định về cấp lại bản chính giấy khai sinh, cấp bản sao giấy tờ hộ tịch; việc ghi chép sổ hộ tịch, sử dụng biểu mẫu hộ tịch và việc bảo quản, lưu trữ các loại sổ sách, hồ sơ hộ tịch; việc chấp hành các quy định về thu và quản lý lệ phí hộ tịch; việc niêm yết các thủ tục đăng ký hộ tịch theo quy định; công tác kiểm tra, chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ về hộ tịch cho UBND các xã, phường, thị trấn. Qua kiểm tra đã kịp thời phát hiện những sai sót, vi phạm từ đó đề ra những biện pháp chấn chỉnh, uốn nắn; đảm bảo công tác đăng ký, quản lý hộ tịch của UBND cấp huyện và UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh được thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hộ tịch, UBND các huyện, thành phố và UBND các xã, phường, thị trấn cũng tích cực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo cho hoạt động hộ tịch. Hiện nay, công tác đăng ký hộ tịch ở tất cả các cấp trên địa bàn tỉnh đã thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; 100% UBND các huyện, thành phố và UBND các xã, phường, thị trấn đã được trang bị máy vi tính có nối mạng internet để phục vụ cho công tác đăng ký, quản lý hộ tịch đảm bảo cho việc thống kê, tổng hợp các sự kiện hộ tịch, tra cứu các văn bản về hộ tịch được chính xác theo quy định của pháp luật và tạo điều kiện thuận tiện, nhanh chóng cho nhân dân khi có yêu cầu đăng ký hộ tịch. 

Với việc thực hiện các giải pháp tích cực, đồng bộ, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả. Trong năm 2016, toàn tỉnh đã thực hiện đăng ký khai sinh cho 17.641 trường hợp, đăng ký khai tử cho 5.089 trường hợp, đăng ký kết hôn 7.720 trường hợp. Đăng ký các việc hộ tịch có yếu tố nước ngoài gồm: khai sinh 25 trường hợp, kết hôn 76 trường hợp, ghi chú ly hôn 8 trường hợp, ghi chú kết hôn 7 trường hợp, nhận con 4 trường hợp. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch vẫn còn một số hạn chế, bất cập như: Nhận thức của một bộ phận nhân dân về vấn đề hộ tịch chưa đầy đủ, chưa thực hiện đúng thời gian, nhất là khai sinh, khai tử, kết hôn làm phát sinh những hệ quả về sau. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc giải quyết những sai sót trong hồ sơ, giấy tờ cá nhân chưa chặt chẽ. Đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch thường xuyên biến động, thay đổi vị trí, phải kiêm nhiệm nhiều công việc khác nhau nên chưa dành nhiều thời gian cho công tác hộ tịch, làm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, thời gian tới cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong công tác đăng ký quản lý hộ tịch. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Hộ tịch và các văn bản liên quan cho cán bộ và nhân dân để nâng cao nhận thức và thực hiện quyền và nghĩa vụ về đăng ký hộ tịch. Thường xuyên tiến hành thanh tra, kiểm tra để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh ngay những sai sót, yếu kém trong công tác đăng ký, quản lý hộ tịch từ tỉnh đến cơ sở. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong điều chỉnh các giấy tờ, hồ sơ cá nhân theo đúng nội dung của giấy khai sinh đảm bảo quy định. Quan tâm bố trí cán bộ, biên chế đảm bảo số lượng, chất lượng và đầu tư kinh phí, trang thiết bị, cơ sở vật chất đáp ứng tiêu chuẩn được quy định trong Luật Hộ tịch. Bộ Tư pháp sớm xây dựng và hoàn thiện phần mềm đăng ký và quản lý hộ tịch phục vụ kết nối toàn quốc để đáp ứng công tác đăng ký và quản lý hộ tịch trong thời gian tới./.

Bài và ảnh: Văn Trọng