Nâng cao trách nhiệm của mỗi nhà trường
Chúng tôi đến Trường Tiểu học Đông Thành (phường Hoa Lư) vào đúng thời điểm cho học sinh ăn bán trú. Thực phẩm sau khi được đội ngũ nhân viên nhà bếp chế biến nấu chín, thực hiện chia về từng lớp theo khẩu phần ăn đã được định lượng. Tại các lớp, nhân viên nhà bếp cùng các cô giáo chủ nhiệm thực hiện chia cơm, thức ăn cho học sinh. Bữa cơm hôm đó có tôm, trứng và canh bí. Các em học sinh khá hào hứng với bữa cơm tại trường.
Cô giáo Nguyễn Thị Kim Sửu, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Đông Thành có 970/1.285 học sinh đăng ký ăn bán trú tại 33/33 lớp. Để đảm bảo ATTP cho các bữa ăn của học sinh, cùng với việc quan tâm đầu tư cơ sở vật chất cho bếp ăn, đào tạo, tập huấn nhân lực phục vụ bếp ăn, khâu nguyên liệu đầu vào được nhà trường hết sức chú trọng.
Hàng năm, nhà trường đều rà soát lựa chọn các đơn vị cung cấp thực phẩm có đầy đủ các điều kiện về thủ tục, giấy tờ, nguồn thực phẩm tươi sạch. Trước khi thống nhất để ký kết hợp đồng cung cấp thực phẩm, Ban Giám hiệu nhà trường công khai để phụ huynh cùng bàn bạc, thảo luận, thống nhất.
Hàng ngày, Ban Giám hiệu nhà trường cử một đồng chí tham gia kiểm tra, giám sát việc giao nhận thực phẩm sống từ sáng. Do đó, thực phẩm hàng ngày cung cấp đến trường đảm bảo tươi ngon, ATTP. Sau khi chế biến, nhân viên y tế học đường của nhà trường có trách nhiệm nhận thực phẩm chín theo định lượng, lấy thức ăn để lưu mẫu rồi mới tiến hành chia theo các lớp, đảm bảo thức ăn không thất thoát, đủ về định lượng, đảm bảo cho học sinh được ăn ngon, đủ dinh dưỡng. Với quy trình chặt chẽ, nhà trường luôn bảo đảm an toàn cho bữa ăn bán trú của học sinh.
Trên địa bàn tỉnh có 1.082 bếp ăn tập thể, trong đó có 854 bếp ăn tập thể trường học. Việc cung cấp bữa ăn bán trú cho học sinh tại các cơ sở giáo dục tập trung ở 2 hình thức là tự tổ chức bếp ăn tại chỗ hoặc mua suất ăn do đơn vị khác cung cấp. Điều này đòi hỏi mỗi nhà trường phải nâng cao trách nhiệm, hiểu biết về pháp luật để triển khai các hoạt động liên quan đến bảo đảm ATTP bữa ăn bán trú thông qua việc ký kết hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm/suất ăn; chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực để tổ chức bếp ăn; thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, phòng, chống ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm, không để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm, dịch bệnh truyền qua thực phẩm trong nhà trường...
Thực tế nhiều năm qua, bữa ăn bán trú trong các nhà trường trên địa bàn tỉnh được tổ chức tốt theo đúng quy định của Luật ATTP, đáp ứng nhu cầu của phụ huynh học sinh khi gửi con em đến trường.
Tăng cường công tác quản lý
Công tác bảo đảm ATTP trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh trong những năm học qua được các cấp, các ngành và địa phương quan tâm triển khai thực hiện, xem đó là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ năm học. Tuy nhiên, qua công tác kiểm tra, giám sát và phản ánh của báo chí tại một số tỉnh, thành khác, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến việc sử dụng nguyên liệu thực phẩm không bảo đảm an toàn như: Thịt gia súc mắc bệnh đưa vào bếp ăn trường học, thực phẩm không rõ nguồn gốc... cho thấy công tác quản lý còn tồn tại, hạn chế, bất cập, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ATTP trong việc tổ chức nuôi ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục.
Gần đây nhất là thông tin 8 cơ sở giáo dục tiểu học trong tỉnh đang ký hợp đồng với Công ty Cổ phần Dịch vụ suất ăn Công nghiệp Hà Nội là đơn vị có liên quan đến đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn bệnh và cung cấp thịt cho một số bếp ăn trường học tại Hà Nội... Điều này gây lo ngại về tình trạng mất ATTP trường học nếu không được quản lý, kiểm soát chặt chẽ.
Trước yêu cầu ngày càng cao trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe trẻ em, học sinh, Sở Giáo dục và Đào tạo vừa có văn bản số 937/ SGDĐT-CTHSSV ngày 31/3/2026 về tăng cường công tác quản lý, đảm bảo ATTP tại các cơ sở giáo dục. Yêu cầu các các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm các quy định về đảm bảo ATTP trong tổ chức bán trú. Khẩn trương rà soát hồ sơ năng lực, nguồn gốc thực phẩm và các điều kiện đảm bảo an toàn của đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, nước uống, sữa, sản phẩm từ sữa... để đảm bảo việc tổ chức bếp ăn tập thể và cung cấp bữa ăn cho học sinh phải đảm bảo đầy đủ hồ sơ pháp lý và thực hiện các quy định của pháp luật về ATTP. Rà soát, bổ sung các điều khoản liên quan đến trách nhiệm bảo đảm ATTP, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và trách nhiệm xử lý khi phát sinh sự cố liên quan đến ATTP trong hợp đồng cung cấp thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm, cung cấp suất ăn sẵn.
Đặc biệt, quan tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để công khai các bữa ăn bán trú bằng hình thức quét mã QR tại các lớp, tổ chức hướng dẫn để cha mẹ trẻ tra cứu thông tin hằng ngày thuận lợi, bảo đảm công khai, minh bạch và tăng cường niềm tin của cha mẹ học sinh đối với nhà trường. Tăng cường giám sát về ATTP, việc tổ chức bếp ăn tập thể và cung cấp suất ăn phải có sự tham gia giám sát hằng ngày của cha mẹ học sinh từ 3 khâu: nhập nguyên liệu, chế biến, tổ chức bữa ăn đảm bảo đúng quy trình, chất lượng, có kế hoạch giám sát thường xuyên, độc lập.
Bên cạnh đó, nêu cao trách nhiệm của các xã, phường trong công tác quản lý, chủ động phòng ngừa nguy cơ mất ATTP và kịp thời chấn chỉnh, siết chặt công tác quản lý về cung cấp thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm, suất ăn bán trú vào trường học.
Đồng chí Nguyễn Thế Lâm, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Nam Định cho biết: Năm học 2025-2026, trên địa bàn phường có 20 trường Mầm non, 17 trường Tiểu học triển khai bữa ăn bán trú. Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa nguy cơ mất ATTP trong trường học, phường đã yêu cầu các nhà trường rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ về tổ chức bữa ăn bán trú theo các bước từ khâu xây dựng kế hoạch, lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận thực phẩm, bảo quản, sơ chế đến chế biến. Đặc biệt kiểm soát chặt chẽ khâu tiếp nhận nguyên liệu đầu vào, kiên quyết không tiếp nhận thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm không bảo đảm chất lượng để đảm bảo ATTP. Các nhà trường thành lập Tổ giám sát về ATTP, trong đó có đại diện phụ huynh học sinh để thực hiện giám sát các buổi tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh. Động viên đội ngũ cán bộ, giáo viên nêu cao tinh thần trách nhiệm, tham gia công tác quản lý và tổ chức bán trú cho học sinh...
Sau sáp nhập tỉnh, chức năng quản lý về lĩnh vực ATTP của các xã, phường là hết sức nặng nề vì địa bàn rộng, quy mô, số lượng các trường tăng hơn trước.
Cùng với nỗ lực của ngành Giáo dục, ngành Y tế và các nhà trường, các địa phương cần tăng cường quản lý, hướng dẫn, giám sát các cơ sở giáo dục trên địa bàn thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về ATTP trong tổ chức ăn bán trú. Làm tốt công tác phối hợp với cơ quan chức năng quản lý chặt chẽ, chú trọng kiểm tra, giám sát thường xuyên đối với các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, cơ sở, công ty cung cấp thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm, chế biến suất ăn bán trú trong các cơ sở giáo dục. Đồng thời, chỉ đạo các tổ chức chính trị - xã hội của địa phương tăng cường phối hợp, tuyên truyền, vận động hội viên, đoàn viên và Nhân dân cùng đồng hành với nhà trường; tăng cường mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường để kịp thời nắm bắt tình hình liên quan đến sức khỏe của trẻ em, học sinh góp phần nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc.