Bát mắm tép đồng của mẹ
Mẹ mất đã lâu và tôi rất thương nhớ mẹ. Cái gì cũng gợi nhắc về mẹ và lòng cồn lên bao thương yêu, kỷ niệm. Những đêm mất ngủ, tôi mường tượng đến mẹ những ngày xưa. Đến cái cách mẹ tôi đứng, đi, nói, cười… Đến cái kiểu mẹ tôi bán buôn và nấu nướng. Đến những món ăn. Những ngày qua có mưa, tôi lại thấy rất thèm cái thứ mắm tép đồng quê kiểu của mẹ.
Mẹ tôi có tay muối cà, dưa và các loại tương, mắm. Ngày nhà còn ở khu Hai đất phía sau rất rộng nên mẹ dành riêng hẳn một góc cạnh bếp để xếp các loại vại, chum. Mỗi lần mẹ mở chum mắm hay khuấy vại tương, cả xóm điếc mũi vì thơm, khiến ai nấy đều phải trầm trồ và thể nào cũng có người đem bát sang xin. Và thể nào, mâm cơm của một gia đình nào gần đấy cũng có món cá đồng kho tương hay mắm ruốc kho sả. Hàng xóm còn thế nói gì người nhà. Với lại, ngày trước thức ăn đâu có dư giũ như bây giờ. Cơm chỉ mắm là chính nên lại thêm tốn hao. Mà gia đình tôi vốn đông người, mẹ không chịu khó và cần kiệm vậy sao đủ cho mọi sự chi dùng trong nhà và dành dụm, khi có việc cần. Bữa cơm thường rất đạm bạc nhưng đĩa dưa muối giòn vàng đượm, đĩa đậu phụ, bát tương… do tay mẹ vén khéo vẫn đủ sức nuôi các anh chị em chúng tôi lớn nhanh, khỏe mạnh. Tôi nhớ cái món tép đồng không phải lúc nào nhà cũng có mà rất thi thoảng. Hình như là về mùa mưa thì phải? Đi chợ gặp, mẹ thường mua cả rổ lớn. Về, rửa rất sạch và để ráo. Những chú tép con ửng hồng và sáng ánh nằm xếp lớp trong chiếc rổ tre, nhìn rất thích! Các anh tôi mạnh tay luôn được mẹ nhờ giã tép. Phải giã bằng cối đá và giã nhuyễn. Chuyện rang gạo làm thính, mẹ tôi chẳng dám giao cho ai. Vì gạo phải rang với độ lửa như thế nào mới phải chứ quá đi một tí thì gạo cháy hỏng thính mà lửa non, thính mất hẳn cái thơm. Gạo rang rồi thì giã cho thật nát và cứ một lớp tép trộn muối, một lớp thính, mẹ xếp cả vào một cái hũ nhỏ nút lá chuối, đặt cạnh ông táo.
Phải cả tháng sau mẹ mới mở hũ và đó là một ngày đặc biệt. Vì cả gian nhà nhỏ của chúng tôi dậy thơm vị mắm mặn mòi. Mọi người trong nhà đều thấy háo hức với bữa cơm trưa, chiều. Lại giữa khi trời đang ẩm lạnh hoặc có mưa. Và, với trời đất thế lại thêm không gian ấm cúng, sự đầm ấm sum họp gia đình, những bát cơm nóng hôi hổi được ăn cùng mắm tép đồng và cà pháo mẹ muối. Mới ngon làm sao! Ý nghĩa biết chừng nào!
Ký ức tôi vẫn còn cả đấy: gian bếp nhỏ, những người thân yêu với khuôn mặt căng tràn niềm vui sướng, nồi cơm đầy vun bốc khói nghi ngút và hương vị mắm tép đồng. Thấm thía đến tận chân răng những ngày thơ dại và thêm thấm thía cõi lòng, mỗi khi nhớ lại…
Theo: qdnd.vn
