Bảo vệ môi trường cảnh quan trong xây dựng nông thôn mới

X ác định bảo vệ môi trường (BVMT), tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp là nhiệm vụ lâu dài, có tính xã hội cao nên tỉnh đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, tăng cường phối hợp với các cấp, các ngành, đoàn thể chính trị - xã hội huy động tối đa mọi nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, xã hội hóa và sự tham gia, vào cuộc của tất cả các tổ chức, cá nhân. Nhờ đó, công tác giữ gìn, đảm bảo vệ sinh môi trường ngày càng chuyển biến tích cực; cảnh quan nông thôn được cải thiện đáng kể. Đến nay, nhiều xã đã tổ chức tốt hoạt động thu gom rác thải, làm vệ sinh môi trường nông thôn có sự tham gia của cộng đồng. Thông qua phát động và tổ chức phong trào trồng cây bóng mát và trồng hoa bên lề đường trục xã, thôn, xóm, các địa phương trên toàn tỉnh đã có trên 1.500km tuyến đường hoa. Các mô hình như: “Nhà sạch, vườn xanh, đường, sông không rác”, trồng hoa ven đường do cộng đồng trực tiếp quản lý, mô hình phân loại và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình được triển khai rộng khắp trong toàn tỉnh. 100% số xã, thị trấn có tổ, đội vệ sinh môi trường hoặc HTX vệ sinh môi trường. Tỷ lệ chất thải rắn ở nông thôn được thu gom đạt trên 88%; hầu hết các xã, thị trấn đã thực hiện phân loại rác thải tại nguồn. 

Tuyến đường hoa xã Giao Hà, huyện Giao Thủy thường xuyên được duy trì chăm sóc góp phần cải tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường.

Để diện mạo nông thôn tiếp tục đổi mới sáng - xanh - sạch - đẹp, ngay sau khi được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn NTM năm 2015, huyện Hải Hậu chủ động lựa chọn khâu đột phá là xây dựng hạ tầng, cảnh quan, môi trường và văn hóa NTM với chủ đề “Sáng - xanh - sạch - đẹp” và phát triển bền vững. Đến nay đã công nhận 100% đơn vị cấp xóm đạt NTM nâng cao; 17 đơn vị cấp xã đã được đoàn thẩm định của tỉnh công nhận đạt 19/19 tiêu chí xã NTM nâng cao năm 2020. Các mô hình NTM kiểu mẫu tiếp tục được nhân rộng, hiện đã có 133 mô hình cấp xóm đạt và cơ bản đạt NMT kiểu mẫu “Sáng - xanh - sạch - đẹp để phát triển bền vững”; hình thành 5 đơn vị cấp xã (Hải Thanh, Hải Quang, Hải Châu, Hải Bắc, Hải Hà) cơ bản đạt các tiêu chí NTM kiểu mẫu “Sáng - xanh - sạch - đẹp”. Năm 2021 theo tinh thần chỉ đạo của huyện, các xã, thị trấn tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ đảm bảo các chỉ tiêu: hoàn thành nâng cấp khu xử lý rác thải sinh hoạt đạt tiêu chuẩn thân thiện với môi trường, đáp ứng tiêu chí xanh - sạch - đẹp; sử dụng lò đốt rác thải sinh hoạt có lắp đặt hệ thống xử lý khói thải đảm bảo theo quy chuẩn; 50% các xóm, tổ dân phố thực hiện việc phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình; đảm bảo tần suất thu gom tối thiểu 3 lần/tuần, tỷ lệ thu gom, xử lý đạt trên 95% lượng rác phát sinh trên địa bàn toàn xã, thị trấn; 94% rác thải nguy hại được thu gom, xử lý theo đúng quy định. Huyện cũng chỉ đạo, thời gian tới, các xã, thị trấn tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức và trách nhiệm BVMT của từng cấp, từng ngành, từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương và mỗi người dân. Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm về môi trường tại các cơ sở sản xuất kinh doanh, các trang trại, gia trại, các cụm công nghiệp, làng nghề. Tích cực di dời toàn bộ các trang trại, gia trại trong khu dân cư ra vùng chăn nuôi tập trung. Tiếp tục huy động các nguồn lực để đầu tư, nâng cấp, hoàn thiện khu xử lý rác thải tập trung tại các xã, thị trấn đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường. Thực hiện tốt công tác tổng vệ sinh môi trường nông thôn, công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, phát động và nhân rộng nhanh các mô hình phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình. Đẩy mạnh xây dựng “Khuôn viên gia đình kiểu mẫu”, Tiếp tục trồng cây xanh, cây bóng mát và trồng hoa ven đường... tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp.

Giai đoạn 2021-2025, huyện Trực Ninh yêu cầu các xã, thị trấn tiếp tục cải tạo cảnh quan môi trường theo hướng đảm bảo: Các tuyến đường trên địa bàn có dải cây xanh (trừ các tuyến không có lề đường), đường trong khu dân cư có điện chiếu sáng, có các tuyến đường hoa. Các thôn, xóm, tổ dân phố định kỳ hàng tuần xây dựng kế hoạch phát động tổng vệ sinh trên địa bàn, kết hợp với trồng, chăm sóc cây, hoa ở lề đường; riêng các thị trấn Cổ Lễ, Cát Thành, Ninh Cường tổ chức các đội lao công, thường xuyên quét dọn, làm vệ sinh dọc theo vỉa hè, tuyến phố. Huyện cũng yêu cầu các xã, thị trấn tiếp tục phát động phong trào ra quân, tổng vệ sinh môi trường với các phong trào ngày thứ bảy tình nguyện, ngày chủ nhật xanh; xây dựng, ký cam kết giữ gìn vệ sinh môi trường, không xả thải ra nơi công cộng; thu gom, đổ rác đúng thời gian, đúng nơi quy định và luôn giữ gìn vệ sinh môi trường mọi lúc, mọi nơi. Phấn đấu 100% số xã, thị trấn thực hiện phân loại rác thải tại nguồn vào năm 2022. Riêng năm 2021 thực hiện ở 10 xã, thị trấn: Trực Chính, Trung Đông, Trực Tuấn, Trực Nội, Trực Mỹ, Trực Đại, Trực Thái, Trực Hùng, Cát Thành, Ninh Cường. Tiếp tục nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, đảm bảo không để rác thải ùn ứ tại các điểm tập kết và các tuyến đường giao thông, giảm thiểu việc rò rỉ, phát tán rác thải, bụi, mùi ảnh hưởng tới môi trường khi vận chuyển rác thải. Tích cực rà soát, cải tạo, sửa chữa các bãi chôn lấp rác thải theo quy chuẩn; rà soát, đánh giá các lò đốt rác thải sinh hoạt của các xã Trực Chính, Liêm Hải, Trực Tuấn, Trực Thuận, Trực Đại, Trực Thái; xây dựng kế hoạch, tiến hành sửa chữa, nâng cấp các lò đốt đáp ứng yêu cầu về BVMT, thực hiện xong trước năm 2023. Bên cạnh đó, huyện cập nhật vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện thời kỳ 2021-2030 làm cơ sở thu hút đầu tư, xã hội hóa xây dựng khu xử lý rác thải tập trung Việt Hùng - Liêm Hải theo quy mô huyện; quy hoạch đầu tư xây dựng khu xử lý rác thải tập trung quy mô liên xã tại khu vực bãi chôn lấp hiện tại thuộc tổ dân phố Tân Phú, thị trấn Ninh Cường để xử lý rác thải của thị trấn Ninh Cường và các xã lân cận; đầu tư nâng cấp khu xử lý rác thải quy mô vùng tại xã Trực Nội để xử lý rác thải của các xã Trực Nội, Trực Thanh, Trực Mỹ và các xã lân cận; mở rộng địa bàn thu gom, xử lý rác thải của Công ty TNHH Môi trường đô thị Trực Ninh để xử lý rác thải của các thị trấn Cổ Lễ, Cát Thành và một số xã lân cận...

Thu gom rác thải tại thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh.

Để tiếp tục làm tốt công tác BVMT và làm đẹp cảnh quan nông thôn, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, các địa phương lồng ghép thực hiện trong chương trình xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu giai đoạn 2021-2025, tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể, các huyện, thành phố chỉ đạo các xã, thị trấn duy trì thường xuyên hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải đồng bộ. Đẩy mạnh công tác phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại nguồn, đảm  bảo chỉ tiêu thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Thực hiện đồng bộ các biện pháp xử lý, khắc phục ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, các khu chăn nuôi, các cụm - điểm công nghiệp, vùng nuôi trồng thủy sản. Tổ chức quản lý, vận hành, khai thác hiệu quả các công trình BVMT nông thôn; rà soát, cải tạo, nâng cấp các khu xử lý rác thải sinh hoạt tập trung ở các  xã, thị trấn trở thành khu xử lý rác thân thiện môi trường. Đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng các khu xử lý chất thải tập trung quy mô liên  huyện, liên vùng theo quy hoạch. Tiếp tục rà soát, bổ sung và tổ chức thực hiện tốt quy chế BVMT; kết hợp chặt chẽ giữa việc chấp hành các quy định của pháp luật về BVMT với việc phát động thường  xuyên, liên tục phong trào “Toàn dân tham gia xây dựng nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp, an toàn”; nhân rộng các mô hình thôn xóm, cộng đồng dân cư làm tốt công tác BVMT và làm đẹp cảnh quan nông thôn. Giữ gìn cảnh  quan truyền thống của nông thôn Nam Định; tập trung phát triển các mô hình thôn xóm xanh - sạch - đẹp, khu dân cư NTM kiểu mẫu để phát triển du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh./.

Bài và ảnh: Thanh Thúy