Văn Hóa

Vùng đất Ba Sao xưa (thuộc phường Tam Chúc ngày nay) từng có tên là Tam Tinh và Trúc Lâm trang, được định danh qua nhiều triều đại. Ba Sao là cách gọi nôm na, tên chữ là Tam Tinh. Ở vùng này có nhiều ngôi cổ tự thờ Phật và những nhân vật có liên quan đến Phật giáo nên còn gọi là Tam Chúc (Tam Chúc: tam là ba, chúc là lậy, lậy trời, lậy đất, lậy Phật). Từ “chúc” trong tiếng Hán cổ còn có nghĩa là ngọn đuốc soi sáng, ánh lửa rực trời và cũng có nghĩa là lời dặn dò, lời nguyện ước tốt lành. Những ngôi cổ tự ngày nay vẫn còn hiện diện, là địa chỉ tâm linh, tôn giáo lớn của tỉnh Ninh Bình.

Ngày 20/5, tại Nhà văn hóa xã, Đảng ủy-HĐND-UBND-Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Đồng Thái tổ chức Lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia Di tích khảo cổ Mán Bạc. Đến dự có TS Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam; lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch…

Trong Kế hoạch số 120/KH-UBND, ngày 15/4/2026 của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Nghị quyết số 30/NQ-CP, ngày 24/2/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra những mục tiêu, giải pháp về xây dựng, phát triển văn hoá, con người Ninh Bình phát triển toàn diện, trở thành sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, có biết bao gia đình đã hiến dâng những người con ưu tú cho sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Ở phường Nam Định, có một gia đình 9 người con thì 7 người tham gia quân ngũ, trong đó 5 người đã anh dũng hi sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, được Bác Hồ gửi thư khen ngợi: “Một nhà trung hiếu, muôn thuở thơm danh”.

Chiều 14/5, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; nhận diện một số hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới trên địa bàn phường Nam Định.

Bảo tàng Đồng Quê tại xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình là nơi đang lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của làng quê Bắc Bộ. Với hàng nghìn hiện vật gắn liền đời sống, sinh hoạt và lao động của người dân xưa, bảo tàng không chỉ tái hiện ký ức làng quê Việt mà còn đang góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Sáng 11/5, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam phường Yên Thắng phối hợp với Hội Phụ nữ Công an tỉnh và Hội Liên hiệp Phụ nữ phường tổ chức gắn biển công trình “Đường cờ Tổ quốc” chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI; Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031.

Tại Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam đã được Quốc hội thông qua ngày 24/4/2026, Quốc hội quyết nghị Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ. Khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Khởi nguồn từ kế sinh nhai nơi đầu sóng, cà kheo dần trở thành nét văn hóa đặc sắc của cư dân ven biển tỉnh Ninh Bình. Từ vùng đất xã Giao Ninh, Rạng Đông đến Hải Xuân, Hải Tiến, đôi chân tre vượt qua giới hạn công cụ lao động thuần túy. Đó là biểu tượng cho ý chí chinh phục thiên nhiên, là niềm tự hào về bản sắc văn hóa vùng chân sóng được các thế hệ người dân bền bỉ trao truyền.

Sáng 4/5 (tức ngày 18/3 âm lịch), tại Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Long Đọi Sơn, UBND phường Tiên Sơn tổ chức khai mạc Lễ hội Chùa Long Đọi Sơn năm 2026. Dự lễ khai mạc có đồng chí Đinh Thị Lụa, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Trần Song Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Lê Nguyên Ngọc, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao; lãnh đạo các sở, ngành; các tăng ni và đông đảo nhân dân, du khách thập phương.

Giáo dục truyền thống lịch sử đóng vai trò quan trọng trong tiến trình bồi đắp nhân cách thế hệ trẻ. Nắm bắt yêu cầu thực tiễn, thời gian qua, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình chủ động thay đổi phương thức hoạt động; chủ động mang di sản đến trường học. Các chương trình trải nghiệm thực tế kết hợp nền tảng công nghệ số tạo ra sức hút. Thông qua những chuyên đề lịch sử xây dựng hàng tháng, học sinh tiếp cận kiến thức trực quan, dễ hiểu; khơi dậy lòng tự hào dân tộc, xây dựng thế hệ công dân có trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Sáng 3/5 (tức ngày 17/3 âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Long Đọi Sơn (phường Tiên Sơn), Ban Tổ chức Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026 tổ chức Lễ rước nước.

Sáng 3/5 (tức ngày 17/3 âm lịch), tại Khu Du lịch sinh thái Tràng An, Ban Quản lý Danh thắng Tràng An và Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường tổ chức Lễ hội Tràng An năm 2026 với chủ đề “Tràng An-Mạch nguồn linh khí”.

Tiếp nối các hoạt động trong chương trình “Đông A Khải Hoàn 2026”, tối 1/5, tại sân khấu nổi Bến thuyền Tam Cốc, Ban quản lý Khu du lịch Tam Cốc Bích Động đã tổ chức chương trình nghệ thuật và trình diễn ánh sáng trên sông.

Sáng 1/5, tại Khu du lịch Tam Cốc Bích Động (phường Nam Hoa Lư), Ban Quản ký Khu du lịch Tam Cốc Bích Động tổ chức chương trình trình diễn cổ phục. Đây là một trong những hoạt động trong chương trình “Đông A Khải Hoàn 2026” chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30/4) và ngày Quốc tế lao động (1/5).

Sáng 1/5, Lễ hội truyền thống Đền Thái Vi (phường Nam Hoa Lư) và Lễ hội truyền thống làng Xuân Bắc (xã Xuân Hưng) đã chính thức khai mạc trong không khí trang trọng và đậm sắc màu văn hoá, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự.