Bảo tàng Đồng Quê - lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hoá truyền thống
Bảo tàng Đồng Quê tọa lạc trên diện tích hơn 5.000m² tại thôn Bỉnh Di Tây, xã Giao Ninh, do nhà giáo Ngô Thị Khiếu cùng chồng là Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Hoàng Kiền sáng lập, để lưu giữ các nông cụ liên quan đến sản xuất nông nghiệp, nghề biển, dụng cụ sinh hoạt, đồ dùng của cha ông ta để lại.
Khuôn viên Bảo tàng Đồng Quê gồm 2 khu: khu trưng bày hiện vật trong nhà, khu trưng bày hiện vật ngoài trời. Tại khu trưng bày ngoài trời, Bảo tàng dành không gian cho các kiểu nhà đặc trưng của người dân vùng Đồng bằng Bắc Bộ như: nhà bần nông, nhà trung nông, nhà địa chủ.
Ngôi nhà bần nông 3 gian, gồm 2 gian chính và 1 buồng. Ngôi nhà được lợp bằng mái rạ, kèo tre; tường bao đất nệm, có hè không hiên.
Bên trong ngôi nhà bần nông có bộ bàn ghế tre, giường, chạn bát, võng ru,…
Ngôi nhà trung nông 5 gian, làm bằng gỗ nối thông nhau. Mái nhà lợp bằng rạ. Nhà có hiên, có sân gạch, bờ rào,…
Những vật dụng sinh hoạt được tái hiện và bài trí trong không gian ngôi nhà trung nông tại Bảo tàng Đồng Quê tái hiện chân thực đời sống của người dân Bắc Bộ xưa.
Ngôi nhà địa chủ 5 gian với 3 gian chính hoàn toàn bằng gỗ lim, cột kèo chắc chắn, tường xây gạch và mái lợp ngói mũi hài đỏ, phản ánh kiến trúc đặc trưng của tầng lớp khá giả ở nông thôn Bắc Bộ xưa.
Theo nhà giáo Ngô Thị Khiếu, Giám đốc Bảo tàng Đồng Quê, các ngôi nhà tại đây đều được sưu tầm nguyên bản từ nhiều địa phương và phục dựng nguyên trạng, với niên đại từ 70 đến 100 năm.
Điểm nhấn của Bảo tàng là không gian trưng bày trong nhà. Tại tầng 1, Bảo tàng Đồng Quê trưng bày kỷ vật chiến trường của Thiếu tướng Hoàng Kiền và nhiều tư liệu quý về Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tầng 2 là tầng trưng bày chính của Bảo tàng Đồng Quê, với các hiện vật là các nông cụ liên quan đến nghề trồng lúa, nghề làm muối biển, dụng cụ sinh hoạt đặc trưng cho vùng Bắc Bộ.
Những nông cụ truyền thống như: cày, gầu sòng, gầu giai, gầu gỗ được trưng bày tại Bảo tàng Đồng Quê, tái hiện đời sống lao động sản xuất của người nông dân Bắc Bộ xưa.
Những chiếc nơm, rọ dụng cụ bắt cá quen thuộc của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa.
Không gian bếp xưa được tái hiện tại Bảo tàng Đồng Quê với những vật dụng quen thuộc như: cối giã gạo, thúng, nia gợi nhớ nếp sinh hoạt của gia đình nông thôn Bắc Bộ một thời.
Tầng 3, Bảo tàng Đồng Quê trưng bày các hiện vật cổ như mâm đồng, thau đồng, nồi đồng; tiền xu các loại, tiền giấy Đông Dương; ấm chén, dụng cụ ăn trầu từ Thế kỷ XIX - XX; bát đĩa thời Trần từ Thế kỷ XIII - XIV.
Bộ sưu tập có hơn 200 mâm đồng, 200 nồi đồng cùng nhiều đèn đồng, ấm đồng và đồ sành sứ có niên đại hàng trăm năm.
Bộ sưu tập nông cụ sản xuất và vũ khí bằng đồng thuộc văn hóa Đông Sơn thể hiện giá trị văn hóa và đời sống lao động của cư dân Việt cổ.
Trung bình mỗi năm, Bảo tàng Đồng Quê đón hàng chục nghìn lượt du khách đến tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa làng quê Bắc Bộ. Năm 2014, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã trao Bằng xác lập kỷ lục cho nhà giáo Ngô Thị Khiếu - người sáng lập Bảo tàng Đồng Quê đầu tiên tại Việt Nam.
