Năm nay, lễ tuyên dương học sinh giỏi được tổ chức trong không khí toàn Đảng, toàn dân tích cực thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm 120 ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, chào mừng Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, do vậy lễ tuyên dương học sinh giỏi năm nay mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.

Năm học 2009-2010 là năm học có chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Ngành GD-ĐT Ninh Bình đã xác định nhiệm vụ trọng tâm của năm học là: Tiếp tục thực hiện ba cuộc vận động và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở các ngành học, cấp học; tiếp tục chăm lo, đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý; củng cố và tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục; đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến trong ngành giáo dục.

Trong năm học qua, ngành GD-ĐT luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, sự phối hợp, giúp đỡ của các sở, ban, ngành, đoàn thể và các cấp uỷ Đảng, chính quyền các địa phương. Các nhà trường trong tỉnh đã đoàn kết, khắc phục khó khăn, năng động và sáng tạo hoàn thành tốt các mục tiêu và nhiệm vụ của năm học, giành được những kết quả nổi bật, thể hiện trên nhiều lĩnh vực: Quy mô trường, lớp, học sinh ở tất cả các bậc học, ngành học đều có sự ổn định và phát triển khá hợp lí. 

Năm học 2009-2010, tỷ lệ huy động trẻ đến nhà trẻ đạt 55,3% dân số độ tuổi; mẫu giáo đạt 97%, trong đó trẻ 5 tuổi đạt 100%; tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học vào lớp 6 đạt 99,9%; học sinh tốt nghiệp THCS vào học trung học phổ thông và bổ túc THPT đạt 84,5%. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đủ về số lượng, cơ bản đồng bộ về cơ cấu, chất lượng được nâng lên rõ rệt. Đến tháng 5-2010, toàn ngành có trên 99% giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo, trong đó có 44% trên chuẩn, trong đó: Mầm non đạt 98% (trên chuẩn 27,2%); Tiểu học đạt 99,1% (trên chuẩn 90,3%); THCS đạt 98,3% (trên chuẩn 51,2%); THPT đạt chuẩn là 99,5%, có 112 cán bộ, giáo viên có trình độ thạc sĩ. 

Toàn ngành hiện có gần 6.000 cán bộ, giáo viên là đảng viên, chiếm 44%. Phong trào xây dựng trường chuẩn Quốc gia được các cấp, các ngành, các nhà trường quan tâm nên đã đạt được những kết quả tốt. Trong năm học 2009-2010, toàn ngành đã xây dựng được 30 trường chuẩn Quốc gia, nâng số trường chuẩn Quốc gia toàn tỉnh lên 275 trường; tỉ lệ trường chuẩn Quốc gia đạt 58,4%. Đến tháng 5 - 2010, toàn tỉnh đã có 33 xã, phường, thị trấn có cả 3 trường mầm non, tiểu học, THCS đạt chuẩn Quốc gia.

Nhận thức rõ công tác bồi dưỡng học sinh giỏi giữ vị trí quan trọng và là một trong ba mục tiêu hàng đầu của giáo dục: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, cùng với việc tập trung xây dựng cơ sở vật chất, trường, lớp học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, các nhà trường, các địa phương đã quan tâm đến việc phát hiện và bồi dưỡng giáo viên giỏi, học sinh giỏi. Năm học 2009- 2010, phát huy những thành tích đạt được từ các năm học trước, toàn ngành tiếp tục tập trung thực hiện hiệu quả các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Trong đó, giáo dục mũi nhọn được quan tâm đẩy mạnh thông qua nhiều giải pháp thiết thực, phù hợp với mỗi đơn vị, nhà trường. Do đó, đã có bước phát triển rất khả quan, đặc biệt là công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
 
Trong năm học 2009-2010, học sinh của ngành GD-ĐT Ninh Bình giành được: 51 giải học sinh giỏi Quốc gia lớp 12; 24 giải tại kì thi giải toán trên máy tính cầm tay cấp Quốc gia; 1.862 giải học sinh giỏi cấp tỉnh; 290 giải và huy chương tại các hội thi thể thao cấp tỉnh. Nổi bật là tại kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia lớp 12 do Bộ GD-ĐT tổ chức trong tháng 3-2010, Ninh Bình có 65 học sinh dự thi đủ 11 môn và đã giành được kết quả rất phấn khởi. Có 51 em đoạt giải, trong đó 2 giải nhất, 9 giải nhì, 27 giải ba và 13 giải khuyến khích. Tỉ lệ đoạt giải chiếm 78,5 % số dự thi, cao nhất từ trước tới nay (tăng 19,4% so với năm học 2008-2009 và tăng 40,6% so với năm học 2007-2008). Chất lượng giải năm nay cũng cao hơn hẳn các năm trước. 

Trong 11 môn dự thi, có 3 môn là: Tin học, Hóa học, Sinh học 100% học sinh dự thi đoạt giải và là 3 môn có nhiều giải cao (Tin học có 2 giải nhất, 2 giải nhì, 1 giải ba và 1 giải khuyến khích; Hóa học có 2 giải nhì, 2 giải ba, 2 giải khuyến khích; Sinh học có 1 giải nhì, 4 giải ba, 1 giải khuyến khích). Các môn Địa lý, Ngữ văn, Lịch sử, Tiếng Anh đều có 5/6 em dự thi đoạt giải. Kết quả thi học sinh giỏi Quốc gia năm nay còn ghi nhận sự nỗ lực của nhiều học sinh lớp 11 đã chứng tỏ được bản lĩnh, kiến thức của mình khi cùng “so tài” với các anh chị lớp 12 tại kỳ thi quan trọng này. Trong số 21 em là học sinh lớp 11 dự thi thì 16 em đoạt giải, riêng đội tuyển Tin học có 4/6 em là học sinh lớp 11. 

Nhiều em đã xuất sắc đoạt giải cao như em Trần Đặng Tuấn Anh (học sinh lớp 11 chuyên Toán) đoạt giải nhất môn Tin học; em Vũ Đức Lộc (học sinh lớp 11 chuyên Tin) đoạt giải nhì môn Tin học và em Đỗ Trung Đức (học sinh lớp 11 chuyên Hóa) đoạt giải nhì môn Hóa học. Đây là nguồn lực quan trọng cho mùa thi học sinh giỏi Quốc gia năm sau. Sau khi có kết quả thi Quốc gia, tỉnh ta vinh dự có 3 học sinh giỏi môn Tin học được Bộ GD-ĐT triệu tập vào đội dự tuyển chọn thi học sinh giỏi Quốc tế. Kết quả, em Trần Đặng Tuấn Anh (học sinh lớp 11 chuyên Toán, giải Nhất Quốc gia môn Tin học) được chọn vào đội tuyển gồm 4 học sinh đại diện cho học sinh Việt Nam dự thi học sinh giỏi Olympic Quốc tế tổ chức tại Canada vào tháng 8 năm 2010.

Sau kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia lớp 12, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy tiếp tục tham dự giao lưu học sinh giỏi các Trường THPT chuyên khu vực duyên hải Bắc bộ.Đội tuyển của Trường có 63 học sinh dự thi 10 môn của khối 10 và khối 11. Kết quả có 59 em đoạt giải (đạt 93,6%), trong đó có 14 giải nhất, 14 giải nhì, 26 giải ba, 5 giải khuyến khích. Toàn đoàn xếp thứ nhất về tổng số giải, xếp thứ hai về tỉ lệ học sinh đạt giải trong số 10 tỉnh dự thi. Đây là kết quả đáng phấn khởi, ghi nhận nỗ lực và quyết tâm của thầy và trò Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.

Trong năm học 2009-2010, nhiều đơn vị đã cố gắng, nỗ lực phấn đấu trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và đạt được những thành tích toàn diện. Tiêu biểu là Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã đạt thành tích xuất sắc trong phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi Quốc gia; Trường THPT Nguyễn Huệ, THPT Yên Khánh A, THPT Hoa Lư A, THPT Kim Sơn B luôn duy trì và giành được vị trí thứ hạng cao trong khối các trường THPT về phong trào phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi; Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Khánh tiếp tục giữ vững vị trí đứng đầu trong công tác bồi dưỡng học viên giỏi khối các Trung tâm Giáo dục thường xuyên. Phòng GD-ĐT TP Ninh Bình, Phòng GD-ĐT Yên Mô, Phòng GD-ĐT Hoa Lư nằm trong tốp đầu khối các Phòng GD-ĐT trong phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi.

Những thành tích đạt được trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi năm học 2009-2010 là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trước hết là sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện của các cấp, các ngành, sự nỗ lực phấn đấu của các em học sinh và sự chăm lo, đầu tư của gia đình, xã hội. Trong đó, có sự dày công tìm tòi, suy nghĩ, sáng tạo, tổ chức dạy và học, ôn luyện, tập huấn công phu của thầy giáo, cô giáo, đồng thời cũng là kết quả của sự quản lý, chỉ đạo điều hành của các cấp quản lý giáo dục và các nhà trường.

Thành tích bồi dưỡng học sinh giỏi của ngành GD-ĐT trong năm qua là rất đáng phấn khởi, song cũng cần thẳng thắn thừa nhận, so với mục tiêu phấn đấu, còn phải cố gắng, nỗ lực nhiều hơn nữa mới đáp ứng được sự quan tâm, mong đợi của cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân trong tỉnh. Kết quả học sinh giỏi Quốc gia 2 năm qua đã có sự khởi sắc, song chưa bền vững và mới chỉ có giải cao ở một số môn thế mạnh truyền thống. So với các tỉnh đồng bằng Bắc bộ, vẫn còn phải tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa.

Để từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, trong các năm học tiếp theo, toàn ngành tập trung thực hiện một số giải pháp:

Tiếp tục làm tốt công tác tham mưu để nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng và chính quyền trong việc quán triệt các Nghị quyết của Đảng, từ đó đề ra các chủ trương và giải pháp đúng đắn cho sự phát triển của sự nghiệp GD-ĐT nói chung, công tác bồi dưỡng nhân tài nói riêng. Trọng tâm là tham mưu xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học; chú trọng xây dựng chế độ, chính sách với giáo viên, học sinh, trong đó có cơ chế thu hút, đãi ngộ, khuyến khích giáo viên giỏi, học sinh giỏi. 

Quan tâm đầu tư xây dựng Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy ngang tầm với các trường THPT chuyên trong khu vực. Tiếp tục tham mưu với HĐND, UBND tỉnh có chính sách ưu tiên, đãi ngộ, thu hút trong việc đào tạo, tuyển dụng, sử dụng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên giỏi. Đội ngũ thầy giáo, cô giáo bồi dưỡng học sinh giỏi của tỉnh hiện nay còn thiếu về số lượng và cần được đầu tư hơn về chất lượng cho ngang tầm với các tỉnh, thành phố trong khu vực.

Ngành sẽ tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh có cơ chế ưu tiên tuyển dụng sinh viên giỏi tốt nghiệp các lớp tài năng, sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm Hà Nội mà trước đây đã là học sinh trường chuyên hoặc đã từng đạt giải trong các kỳ thi Quốc gia, Quốc tế về công tác tại tỉnh. Cử những giáo viên trẻ, có năng lực đi đào tạo các lớp cao học, nghiên cứu sinh để làm lực lượng nòng cốt; tăng cường tổ chức giao lưu, học hỏi các tỉnh, thành có bề dày thành tích về bồi dưỡng học sinh giỏi; tạo cơ hội cho đội ngũ giáo viên được tiếp xúc, học hỏi kiến thức, kinh nghiệm từ các chuyên gia của các trường đại học.

Tập trung đổi mới phương pháp phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi ở tất cả các cấp học. Trong năm học 2010-2011, Sở sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện chương trình khung về kiến thức bồi dưỡng học sinh giỏi đối với cấp THCS và các lớp THPT để các nhà trường làm cơ sở xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi.

Tập trung chỉ đạo để mỗi cấp học, mỗi huyện, thành phố, thị xã đều đầu tư xây dựng được các trường trọng điểm chất lượng cao có đủ cơ sở vật chất theo chuẩn quy định, có đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, có tinh thần trách nhiệm, tận tụy với nghề. Trường trọng điểm chất lượng cao sẽ là nơi phát hiện, bước đầu bồi dưỡng nhân tài cho đất nước trên cơ sở phát triển toàn diện nhân cách, trí tuệ, thể lực cho học sinh, là mô hình tương lai của các nhà trường trong từng cấp học.

Tiếp tục đổi mới nội dung, cách thức tổ chức các kỳ thi học sinh giỏi, thi tuyển sinh vào trường chuyên theo hướng phát hiện sớm những học sinh có năng lực, năng khiếu để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng. Chủ động phối hợp với Hội khuyến học và các tổ chức xã hội, phát huy mọi tiềm năng, tạo sự hưởng ứng và đồng thuận của xã hội, gia đình cùng ngành GD-ĐT chăm lo công tác đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Một thời gian không xa nữa, nhất định giáo dục mũi nhọn Ninh Bình sẽ có vị trí xứng đáng trong khu vực và cả nước.

 

Lê Văn Dung 
(Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình)