|
| Ảnh minh hoạ. |
Có thể gọi ông là người làm nghề đặc biệt. Từ khi mới hơn 40 tuổi ông Nguyễn Văn Nghi (xóm 5, xã Khánh Trung, huyện Yên Khánh) đã làm một cái nghề mà ít người dám nhận, đó là làm “thủ hối” - đi khâm liệm và bốc mộ.
Đã trót mang tiếng vì cái nghề “ghê người” ấy rồi, giờ ông lại “kiêm” thêm việc đi gom nhặt và chôn cất cho những hài nhi xấu số bị bỏ đi. Nhưng mặc cho ai ghê sợ, ông và người hàng xóm vẫn thầm lặng làm cái việc không ai muốn ấy. Bao nhiêu nỗi cơ cực, cay đắng phải trải, nhưng với cái tâm, ông vẫn không ngại ngùng. Ông gọi đây là "nghề cuối cùng của mọi nghề" và ông chọn cái nghề này là vì “nghĩa tử là nghĩa tận”.
Bốc mộ hay gọi là sang cát, sang áo là công việc của người thân đối với người đã chết được 3 năm hoặc lâu hơn nữa, khi thịt người đã thối rữa hết, chỉ còn xương cốt. Thế nhưng, có nhiều gia đình ngại làm việc đó, nên họ tìm người làm thay, từ đó sinh ra nghề bốc mộ thuê. Mấy năm nay, người trẻ chết vì nghiện ngập, bệnh hiểm nghèo nhiều. Một số gia đình đã "ngán" hẳn, chẳng dám động tay động chân vào việc gì. Chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đồng, một triệu đồng hoặc hơn thế là gia chủ có thể hoàn toàn giao việc sang cát cho một người như ông Nghi bởi ông làm cẩn thận, có tâm và luôn mong muốn những người thuê mình được hài lòng. Vì vậy mà ông ngày càng khẳng định được chữ tín, không chỉ ở huyện Yên Khánh mà nhiều huyện, thị khác trong tỉnh. Ông Nghi bảo, công việc này không phải ai cũng làm được cho đúng. Nếu ví một cách thực dụng nhất, thì việc ông nhặt từng khúc xương, cọ rửa sạch và xếp vào tiểu, đúng kiểu, đúng cách, "vừa zin" như một người thợ lành nghề tháo tung chiếc xe máy và lắp lại nó như thế nào. Ông làm được việc, sạch sẽ, gọn gàng, đến nỗi nhiều người còn nói: "Đến tôi cũng chẳng làm được sạch sẽ như thế cho bố mẹ mình".
Tiếng lành đồn xa, uy tín của ông Nghi được người nọ giới thiệu cho người kia, bạn bè giới thiệu cho nhau. Có thời gian ông làm không hết việc. Thế nhưng, dù là công việc lương thiện, bốc mộ vẫn bị coi là một thứ nghề, vất vả và có khả năng nguy hại đến bản thân.Ông Nghi tâm sự: " Thú thực, lao động chân chính thì nghề nào cũng quý. Bản thân tôi cũng phải có một nghề lương thiện để kiếm cơm. Nhiều khi cũng thấy cơ cực lắm! Nhưng tôi làm vì lo cho các con ăn học. Hơn nữa tôi nghĩ, nghĩa tử là nghĩa tận…". Hiếm có người nào mạnh dạn nói về công việc của mình một cách hào hứng như ông Nghi. Đơn giản bởi ông là người vui tính, cần cù và chẳng ngại khó khăn. Lại nữa, việc bốc mộ thuê chẳng có gì phải xấu hổ, nó lương thiện như biết bao nghề phải đổ mồ hôi khác. Và đã là nghề phải đổ mồ hôi, bỏ công sức mình ra thì đều đáng tự hào. Tôi hỏi: "Công việc có khiến ông ám ảnh hay ghê rợn không?", ông Nghi lắc đầu: "Không, cả vợ tôi cũng chẳng sợ. Ban đầu hơi ghê ghê, sau nó quen đi. Tôi coi như công việc bình thường. Nếu đi gặp bác sĩ, người ta sẽ khuyên tôi nên đi khám định kỳ. Nhưng tôi chưa làm được ".
Rất nhiều những ngôi mộ chứa trong đó khí độc, mà nếu ông Nghi không có sức khỏe thì chắc chắn đã ngã bệnh. Khi làm việc, những người như ông phải có bảo hộ lao động, đơn giản chỉ là đôi găng tay, chiếc khẩu trang chuyên dụng. Nước rửa xương do ông hướng dẫn gia chủ nấu. Khoảng 40 lít nước nấu từ các loại lá bưởi, sả, tre, xà cừ là đủ. Sau khi rửa sạch sẽ, cần thêm 5 lít rượu để tráng lần cuối. Một số gia đình đã dùng ngũ vị hương để hòa nước rửa cho thơm, nhưng theo ông Nghi, việc dùng ngũ vị hương là sai. Vì tắm xương cho người chết cũng giống như tắm cho người bình thường vậy và chắc chắn phải là rửa bằng nước nấu từ các loại lá trên.
Trần gian có biết bao nhiêu nghề. Nghề bốc mộ thuê của ông Nghi có vô vàn tục lệ, có những gia đình người ta hỏi ý thầy, nên họ quy định giờ. Có người phải bốc buổi tối, lúc nửa đêm, người sáng sớm, người ban trưa..., gia chủ muốn lúc nào ông phải làm theo. Về điều này, ông Nghi nói thêm: "Người ta quy định giờ, làm sao đúng giờ này bật nắp hòm, giờ kia rửa và đến lúc nào phải xong hoàn chỉnh. Làm ban ngày còn đỡ, chứ làm đêm thì mọi chuyện đều bất tiện". Với một gia đình gồm 5 - 6 người cùng bốc cho người thân mà còn cảm thấy lâu, hoặc chẳng dám đụng vào, huống hồ ông Nghi đi làm thường chỉ có 2 người.
Làm việc trong môi trường đó hẳn là rất khó chịu, dù đã có khẩu trang nhưng không thể hoàn toàn ngăn mùi thối. Vì đã nhận lời làm cẩn thận cho gia chủ nên ông không bao giờ ca thán nửa lời hoặc làm ẩu cho xong chuyện. Mà vì uy tín, bằng mọi cách, ông phải làm cẩn thận để gia chủ "tâm phục khẩu phục" khi bỏ tiền ra thuê. Lúc đó, gia chủ cảm thấy bỏ đồng tiền ra cũng đáng đồng tiền, có nhiều gia đình hào phóng, thấy ông tận tình, xong việc, họ rút ra vài trăm thưởng cho là thường. Ông Nghi bảo, khi đó, lòng rộn lên một niềm vui khó tả, vì ngoài chuyện ông làm được việc ra, còn là chuyện đã khiến cho gia chủ hài lòng. Anh Nguyễn Văn Nghiêm, hàng xóm của ông Nghi cho biết: "Khi người dân có nhu cầu thì cái nghề của ông Nghi cũng thật đáng quý, vì đó trước hết là một nghề lương thiện, lại giúp cho người chết sang nhà mới được sạch sẽ. Tôi biết, ông ấy là người có tâm, đi làm không vì tiền nong và đặc biệt có quy tín. Đến nỗi người nào khi còn sống bị nghiện, anh ấy cũng biết".
Bây giờ thì trình độ của ông Nghi đã trở nên điêu luyện, đến nỗi một số gia đình muốn tự tay mình bốc mộ cho người thân và chỉ nhờ ông đến tư vấn, cũng trả công bình thường. Còn không, khi họ nhờ, ông Nghi tận tình làm. Ông bảo cứ coi bố mẹ, người thân của người ta như người thân của mình thì tự nhiên sẽ thấy mình làm việc trách nhiệm hơn, không có cảm giác ghê rợn nữa. Thường mỗi một lần bốc mộ ông Nghi được trả 1 triệu đồng, những gia đình nghèo họ chỉ đưa mấy trăm nghìn, ông cũng chẳng đòi hỏi phải trả hơn, không mặc cả. Ngày trước, ông Nghi định làm một tấm biển "Bốc mộ thuê" ở cổng, nhưng sau đó ông và những người đồng nghiệp của mình thấy "chối" quá, nên thôi. Nghe những lời tâm sự của ông suốt từ đầu giờ sáng chúng tôi nhận ra rằng trần gian có lắm thứ nghề, nhưng làm nghề nào cũng cần lắm một cái tâm.
Đức Quỳnh