Tiếp chúng tôi trong căn nhà mới ấm cúng, anh chị bùi ngùi kể về những ngày cơ cực đã qua. Hai anh chị tuy đang tuổi lao động nhưng đau ốm quanh năm, do vậy mà sống giữa đô thị nhưng cái nghèo mãi đeo bám. Giữa năm 2009, gia đình anh Dũng được thành phố hỗ trợ 35 triệu đồng, phường hỗ trợ 5 triệu đồng để xây, sửa nhà. Với nguồn kinh phí đó, Ban chỉ đạo xóa nghèo của ph­ường đã tư­ vấn, động viên anh chị huy động thêm nguồn vốn của gia đình, anh em, dòng họ để vừa xây đư­ợc nhà mới, đồng thời sửa chữa nhà cũ kinh doanh cho học sinh thuê trọ.

Gia đình chị đ­ược các thành viên Ban chỉ đạo xóa nghèo và Ban kiến thiết của phư­ờng hư­ớng dẫn, giúp đỡ từ khâu lập hồ sơ xây dựng đến huy động, tập kết vật liệu, giám sát quá trình xây dựng… Chỉ sau hơn một tháng, ngôi nhà mới rộng 20 m2 đã hoàn thành, ngoài ra anh chị còn sửa chữa đ­ược ngôi nhà cũ và xây mới khu công trình phụ, lát lại sân hè, tổng kinh phí xây dựng gần 50 triệu đồng.

Nhà mới vừa hoàn thành, gia đình anh chị đã có học sinh đến thuê trọ. Rót chén trà nóng mời khách, chị Sinh phấn khởi nói với chúng tôi: Giờ thì gia đình tôi đã thoát nghèo rồi, chúng tôi biết ơn các cấp uỷ đảng, chính quyền nhiều lắm. Chị Sinh cũng cho biết, với khoản thu gần 1 triệu đồng cho thuê trọ, cộng với thu nhập từ làm thêm của hai vợ chồng, cuộc sống của gia đình đã đủ ăn, đủ mặc, Tết này, chị Sinh đã có đủ tiền để sắm Tết và mua quần áo mới cho con.

Cùng với gia đình anh Dũng, chị Sinh, mùa xuân này, thành phố Ninh Bình có 160 hộ gia đình khác có chung niềm vui đã thoát nghèo. Với sự nỗ lực, quyết tâm cao của các cấp uỷ đảng, chính quyền, sự chung tay vào cuộc của cả hệ thống chính trị, thành phố đã giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 1,12% cuối năm 2008 xuống còn 0,59% cuối năm 2009.

Trao đổi với các đồng chí lãnh đạo thành phố, chúng tôi được biết, trong những năm qua, cùng với các giải pháp để đẩy mạnh phát triển kinh tế, cấp uỷ, chính quyền thành phố luôn chú trọng công tác đảm bảo an sinh xã hội, đặc biệt là công tác giảm nghèo. Ngay từ quý IV năm 2007, Ban Thường vụ Thành ủy đã giao cho UBND thành phố xây dựng đề án, kế hoạch giảm nghèo giai đoạn 2008-2010 trên địa bàn, triển khai khảo sát, phân loại hộ nghèo, xác định rõ nguyên nhân nghèo. Trên cơ sở đó đề ra các giải pháp hỗ trợ phù hợp với từng đối tượng, tạo điều kiện cho các hộ nghèo vươn lên ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững.

UBND thành phố tiến hành kiện toàn Ban chỉ đạo giảm nghèo; ở các phường, xã cũng thành lập Ban chỉ đạo và xây dựng kế hoạch giảm nghèo. Năm 2008, thành phố chỉ đạo điểm việc xoá nghèo ở phường Thanh Bình, năm 2009 tiếp tục chỉ đạo thực hiện xoá nghèo ở phường Đông Thành, Vân Giang, Hội cựu chiến binh thành phố.

Qua các bước thực hiện, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp với từng nhóm đối tượng để hỗ trợ giúp đỡ thoát nghèo. Đối với nhóm khó khăn về nhà ở, thành phố chủ động về ngân sách hỗ trợ giúp xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở. Trong 3 năm, đã hỗ trợ xây, sửa nhà cho 263 hộ nghèo với số tiền là 4, 9 tỷ đồng từ nguồn ngân sách của thành phố.

Cùng với giúp hộ nghèo “an cư để lạc nghiệp”, các cấp chính quyền, đoàn thể còn nỗ lực giúp hộ nghèo “cần câu” để thoát nghèo. Thành phố đã tiến hành điều tra nhu cầu về việc làm và học nghề, nhất là các đối tượng bị thu hồi đất nông nghiệp; hộ nghèo, gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn…để từ đó có biện pháp tổ chức dạy nghề phù hợp, hỗ trợ kinh phí học nghề, hỗ trợ lãi suất vay vốn ngân hàng. Đồng thời xây dựng cơ chế thu hút các doanh nghiệp vào sản xuất, kinh doanh tại các các cụm tiểu thủ công nghiệp, làng nghề với điều kiện các doanh nghiệp cam kết đào tạo nghề và sử dụng lao động tại địa phương. Với các giải pháp đó, mỗi năm thành phố hỗ trợ giải quyết việc làm cho từ 3.000-3.500 lao động, trong đó có nhiều đối tượng thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo.

Đối với nhóm hộ nghèo thiếu vốn, thiếu phương tiện sản xuất, thành phố hỗ trợ lãi suất vốn vay cho các hộ để mua sắm phương tiện, cung cấp cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ vật tư nông nghiệp để mở rộng các mô hình sản xuất. Đồng thời giao nhiệm vụ cho các hội, đoàn thể phân công hội viên thường xuyên hướng dẫn các hộ nghèo sản xuất, kinh doanh có hiệu quả. Trong 3 năm, thành phố hỗ trợ lãi suất vay vốn ngân hàng cho 86 hộ nghèo với số tiền 806 triệu đồng.

Thực tế qua khảo sát, có nhiều hộ nghèo do gia đình có người ốm đau, bệnh tật kéo dài, tai nạn rủi ro hoặc già cả cô đơn không nơi nương tựa. Trước thực trạng trên, thành phố đã quyết định trợ cấp hàng tháng cho 174 đối tượng là người già cả, cô đơn, độc thân trên địa bàn thành phố với số tiền 145.000 đồng /người /tháng, để có thu nhập tối thiểu 265.000 đồng /tháng, giúp họ sớm thoát nghèo. Thành phố cũng đã quy hoạch và triển khai nâng cấp, xây mới các chợ phường, xã; có chính sách hỗ trợ xuất khẩu lao động; quy hoạch các khu tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, cụm công nghiệp để thu hút đầu tư, tạo công ăn việc làm cho lao động, nhất là hộ nghèo.

Nét nổi bật trong công tác giảm nghèo của thành phố là đã huy động được sự đóng góp của MTTQ, các đoàn thể, nhân dân, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, gia đình, dòng họ và toàn xã hội tham gia công tác giảm nghèo. Cụ thể như MTTQ và các đoàn thể đã tổ chức quyên góp ủng hộ quỹ vì người nghèo hàng trăm triệu đồng, ngoài ra còn giúp vay vốn không lãi suất, hỗ trợ con giống, vật tư nông nghiệp, ngày công lao động …

Với các giải pháp đồng bộ, trong 3 năm qua, thành phố đã phấn đấu vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra trong công tác giảm nghèo. Đến hết năm 2009, thành phố có 3 phường là Thanh Bình, Vân Giang, Đông Thành đã xóa hết hộ nghèo, Hội cựu chiến binh thành phố không còn hội viên nghèo. Thời gian tới, thành phố Ninh Bình tiếp tục thực hiện các chính sách giảm nghèo của Trung ương, tỉnh và thành phố, hoàn thành các mục tiêu trong kế hoạch giảm nghèo giai đoạn 2008-2010. Năm 2010, thành phố phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 0,5%; có thêm 1 phường xóa hết hộ nghèo.